Bài đăng

Đang hiển thị bài đăng từ Tháng 5, 2026

Vô ngã là gì?

 Là phàm nhân, chúng ta phần lớn chưa chứng được vô ngã. Tuy nhiên trong các giấc mơ dù kỳ lạ đến mấy, chúng ta ở vị trí người quan sát , không ngạc nhiên, không xúc động, đó có thể là biểu hiện của vô ngã. Khi không còn gắn với cơ thể này, nền văn hóa này, hình ảnh cái tôi được xây dựng nên này, chúng ta đang tiệm cận đến vô ngã. Tạo hóa vận hành theo quy luật của tự nhiên rồi sinh ra loài người, loài người có tâm thức bậc cao lại tưởng mình là chúa tể. Tu Phật là tu giác ngộ ra chân lý, vô thường, khổ, vô ngã là bản chất vạn vật và vạn pháp trong vũ trụ này. Suy nghĩ không phải là ta. Ta cũng không tồn tại trong não mà chỉ nương nhờ não mà ở tạm. Chính vì nương nhờ não và cơ thể nên ta tưởng đây là ta. Muốn duy trì trạng thái này mãi . Tuy vậy vẫn có già chết. Nên ham muốn đó không hiện thực. Phải qua nhiều kiếp tu hành chúng ta mới hiểu chân lý đó và hướng tới Niết bàn, không tái sinh trong tam giới nữa.

Đãng trí

 Đãng trí không phải là đặc sản của tuổi tác, mà bất kỳ ai cũng có thể mắc. Triệu chứng là quên cái cần nhớ. Như là đi trận thì có đạn quên súng, có súng quên đạn hoặc quên cả hai. Không đánh được giặc mà còn bị tổn thất sớm. Có vô số cách được người ta nghĩ ra để chống đãng trí như làm bảng danh mục, kiểm tra chéo , sắp đặt gọn gàng... Nhưng trí não vẫn có cách đánh lừa mọi trí tuệ siêu phàm nhất. Minh chứng là tai nạn rủi ro vẫn được ngành tài chính gánh thông qua bán bảo hiểm. Về bản chất , những gì gắn liền với quyền lợi thiết thân thì không thể quên được, ví dụ như đói thì ăn, mệt thì ngủ, thở thì tự động. Chỉ những cái gì dư thừa, không cần thiết lắm thì mới dễ bị quên. Quên là cái gì đó đi đôi với cuộc sống. Không ai nhớ hết mọi chi tiết được. Tạm hài lòng với sự đãng trí của mình thì khả năng nhớ sẽ tăng dần lên.

Điểm dừng

 Điểm dừng là điểm mà ta dừng một việc lại. Do không kết quả, do hiệu quả thấp hoặc bị bắt buộc. Dừng một việc chắc chắn là có lãng phí. Làm tiếp thì phải thêm tiền, thêm công, có thể gặt hái thành công lớn, cũng không biết được. Không ai dự đoán được tương lai, chỉ là dùng các mô hình tính toán, tâm linh, hoặc đoán mò thôi. Nếu không dừng kịp thời, một số việc có thể dẫn đến tổn thất nặng nề, bệnh nặng, tai nạn hoặc chết người. Điểm dừng tồn tại khách quan không phụ thuộc ý muốn của chủ thể, dù là cá nhân, tổ chức hay quốc gia. Biết trước điểm dừng và dừng hẳn là trí. Lao theo không dừng được là mê. Mê và trí nhiều khi lẫn lộn khó phân biệt , bất phân thắng bại. Có kiểu dừng đột ngột, dừng từ từ. Mọi thứ đang chạy mà dừng đột ngột sẽ bị dao động, sốc hoặc phá hủy. Dừng từ từ thì an toàn hơn, nó hiếm khi dừng một chiều mà theo dao động tắt dần. Những sự việc gây khó chịu cũng vậy, không khi nào dừng đột ngột tự nhiên mà phải qua quá trình chuyển hóa , ví dụ như phanh thì xe thường ...

Tránh drama

 Mạng xã hội đang có quá nhiều chuyện lùm xùm. Mỗi khi có chuyện đó là cư dân mạng chia làm 2, 3, nhiều phe cãi cọ kịch liệt. Lùm xùm đến rồi đi, nhưng mệt mỏi mất thời gian là có thật.  Biết mà không nói là rất khó, nhiều khi cũng phải làm ngơ cho bản thân khỏi bị sa đà. Thôi cứ nghĩ không phải việc của mình. AQ một tẹo nhưng mà nó lành.

Kiến thức báo chí

 Việc đọc một lượng lớn kiến thức nông không khiến chúng ta thành chuyên gia trong mọi lĩnh vực được, kể cả khi có ứng dụng AI trong tay. Để tạo thành một chuyên gia, chúng ta cần nhiều năm học lý thuyết và quan trọng hơn cả là thực hành , cạnh tranh, và trở nên lão luyện trong một lĩnh vực chuyên sâu. Thậm chí, không còn một ngóc ngách nào của ngành ấy mà ta chưa chạm tay đến. Bùng nổ thông tin , truyền thông đa phương tiện có hai mặt. Mặt tích cực cho người có năng lực nghiên cứu thật, và mặt tiêu cực cho những ai chỉ thích khoe mẽ. Nên rút lui bớt lĩnh vực quan tâm đi, thì mới có cơ hội thành chuyên gia. Kể cả tiền cũng vậy, nó không đến một cách dễ dàng. Bởi vì xã hội có cả hợp tác và cạnh tranh, mà cạnh tranh lại là xu hướng mạnh hơn hợp tác. Nếu như công việc bạn thành thạo bao nhiêu năm bỗng nhiên lỗi thời, thì bạn nên tìm công việc mới. Khi là lính mới đương nhiên phải trải qua quá trình đào tạo và tự đào tạo từ đầu, không thể ảo tưởng rằng ta cái gì cũng giỏi được. Hoặc bạ...

Chứng huyết áp cao

 Huyết áp (áp suất máu) là một chỉ số tương ứng với chế độ ăn uống , sinh hoạt, tuổi và thời tiết. Nếu đo tầm 150 trở lên trong lúc nghỉ thì y học gọi là huyết áp cao. Cách đơn giản để chữa chứng huyết áp cao là uống thuốc. Thuốc là một loại hóa chất giữ cho huyết áp trong một ngưỡng an toàn, tránh phình , vỡ mạch máu gây tai biến. Cách khó hơn là đo và điều chỉnh những tác nhân đầu vào ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp cao. Lo lắng, căng thẳng, tức giận, cafe, trà, thuốc lá... làm tăng huyết áp. Hoặc khi cơn mưa thì cũng thế vì áp suất không khí tăng lên, mạch máu tăng lên theo để thích nghi lại. Nghỉ ngơi - ngắt kết nối , tụng kinh, giảm muối, bớt đồ ngọt , bớt âm thanh, ánh sáng là những cách chủ động. Máy đo luôn có sẵn đủ pin. Không tức giận, buồn bực, lo nghĩ, không thể dục thể thao quá đà. Tránh sát sinh, tránh cãi cọ tranh chấp. Uống thuốc thì hại gan, thận, nếu bí quá thì hãy uống.  Không bao giờ cho huyết áp lên 200mmHg vì đó là ngưỡng nguy hiểm. ----- Chú ý : không t...

Ảo tưởng cái mát trong mùa hè

 Vừa có một cơn giông rồi mưa rào, gió mát rượi, sấm ầm ì, sét nổ đinh tai, đúng là có mát thật , nhưng chỉ sau cơn mưa độ vài giờ , cái nóng đã quay trở lại. Vì sức nóng của Mặt Trời đã nung nấu các khối bê tông, sắt thép, tường gạch và mặt đường nhiều ngày nay rồi, một cơn mưa rào chỉ làm mát bề mặt mỏng , những khối không khí nóng khi nãy bay lên thì giờ đây lại sà xuống, oi ả như lúc chưa mưa. Giải pháp làm mát do đó không phải là đợi trời mưa, mà chủ động giải nhiệt cho cơ thể bằng các phương tiện hiện có. Tắm, quạt, máy lạnh, hóng gió, cởi trần, ăn uống đồ mát, giảm thiết bị điện dư thừa, nâng hiệu suất máy móc, trồng cây, dùng vật liệu cách nhiệt, sắm nguồn dự phòng, lắp pin Mặt Trời...  nói chung là giảm nguồn phát nhiệt và bơm dòng khí mát thổi qua người, đồng thời đẩy dòng khí nóng ra xa người, với một chi phí đầu tư và vận hành đủ rẻ. Các loại ống khí nóng lạnh luôn có đủ đấy nhưng ngoài tầm mua của dân thường, hơn nữa đòi hỏi dịch vụ bảo trì đắt đỏ. Đất luôn luôn m...

Mỗi người là một loài hoa

 Hoa thì đẹp và có muôn ngàn lọai hương sắc . Người cũng vậy , vô số vẻ ngoài và tính cách khác nhau. Ta có thể hợp với người này người khác nhưng nhiều người trái ý vẫn thoải mái sống theo ý họ. Nhiệm vụ của ta là hòa đồng và tỏa sáng theo cách của ta và tôn trọng cách tỏa sáng của họ. Trong bất kỳ tổ chức nào có 2 người trở lên thì điều này luôn tồn tại để duy trì bền vững . Hoa hồng, hoa sen, hoa cứt lợn đều là hoa, mỗi thứ có vẻ đẹp riêng , có vai trò riêng trong hệ sinh thái. Khen chê chỉ là cuộc chơi tương đối, và không có ý nghĩa gì trong tổng thể.

Tuổi thọ của những thứ nhân tạo

 Trên thế giới này, trừ những gì thiên tạo, còn những thứ nhân tạo đều chỉ đáp ứng nhu cầu ngắn hạn trước mắt, rồi sớm muộn cũng bị phá hủy do lỗi thời. Con kiến, con ve hàng triệu năm vẫn vậy, còn những thứ phần cứng, phần mềm do con người làm ra chỉ dùng được vài chục năm thôi. Kể cả văn học, nghệ thuật, điện ảnh cũng thế. Bây giờ không ai xem phim Trên từng cây số, hay Cô bé từ trên trời rơi xuống nữa, mặc dù trước đây đã là những bộ phim đình đám. Chỉ những pháp tu tập là trường tồn được mấy ngàn năm. Tuy đã bị sai lệch biến báo nhiều, nhưng vẫn giữ được phần lớn nguyên lý ban đầu. Qua đó , ta biết được không có linh hồn bất tử. Không có bản ngã trong các pháp. Sự tồn tại của mọi thứ đều có thời hạn do hội đủ nhân duyên, khi nhân duyên hết đi thì sự vật tan rã. Chúng ta vẫn đối đầu với các vấn đề hàng ngày. Nhưng trước sự vĩ đại của tự nhiên, ta thấy nhỏ bé và các vấn đề không gây bức xúc nhiều nữa. Không thể phủ nhận thành quả của khoa học công nghệ đã thay đổi đời sống con ng...

Không phải A cũng không phải B

 Cuộc sống không phải là bữa tiệc có thực đơn nhiều món để ta chỉ việc chọn món ngon nhất A hoặc B. Mà do tình huống phức tạp đưa đẩy lúc thì ta phải chọn A, lúc thì buộc phải chọn B, sau khi cân nhắc đủ các yếu tố thiệt hơn. Còn nếu rập khuôn A hoặc B thôi thì thực chất ta đã chọn sai đường. Dĩ nhiên cũng không thể chọn đồng thời cả A và B được. Cùng một thời điểm chỉ có một phương án khả dĩ thôi. Bởi vì cuộc sống là nơi rèn giũa bản lĩnh, thử nghiệm cái mới và khiến cho con đường trước mặt không thể đoán trước. Cũng như thời tiết, hết nóng bỏng rồi mưa bão rồi giá rét, chúng ta đều phải đối phó và vượt qua. Chúng ta phải có một vòng lặp điều khiển tinh vi và chính xác để biết khi nào thì A hay B tối ưu hơn. Đó gọi là trí khôn, trí thông minh hay trí tuệ.

Ngộ nhận về công việc

 Xưa nay mình cứ nghĩ việc mình làm là nghiên cứu khoa học. Hôm nay xem lại mới giật mình nhận ra không phải, mà đó là dịch vụ kỹ thuật. Vì nghiên cứu khoa học thì phải đọc nhiều, thu thập số liệu nhiều, phân tích và viết báo cáo nộp cho cơ quan quản lý. Mình không có làm việc gì như vậy đã lâu rồi. Mình là người có tư duy khoa học và đem tư duy đó vào dịch vụ kỹ thuật. Công việc sửa chữa nhỏ lẻ đáp ứng một nhu cầu xã hội. Nói như vậy cho rõ ràng để tránh ngộ nhận, lơ mơ, rồi kết quả mơ hồ, phí thời gian.

Chuyện hôn nhân

 Trong chuyện hôn nhân của con người có rất nhiều huyền thoại, nào là tiền kiếp, nào là duyên số... Nhưng thực ra nó là sự kết hợp giữa ham mê thể chất, văn hóa, tài sản, năng lực, lựa chọn đạo đức và yếu tố ngẫu nhiên. Thế mới có chuyện có người thì một vợ một chồng, có người sống độc thân, có người kết hôn nhiều lần, muôn hình vạn trạng. Hôn nhân có kết quả là con cái thì chính con cái là lực giữ cho hôn nhân tồn tại trước sự lên xuống của vật chất, sức khỏe và biến động tâm lý và ngoại cảnh. Người trong cuộc dựa trên cảm xúc và lý trí để tạo ra mô hình hôn nhân cho riêng mình. Hôn nhân hạnh phúc là giữ được tự do cá nhân trong khi hoàn thành nghĩa vụ gia đình. Điều này không thể thực hiện tốt nếu không có ý thức tuân thủ cam kết và pháp luật, không thể vừa buông thả bừa bãi vừa có một gia đình hạnh phúc song song. Chúng ta chỉ có thể chọn một mà thôi. Hôn nhân không nên chiếm trọn đời sống một người. Phải có những mảng khác như sự nghiệp, sở thích và tôn giáo. Về mặt tự nhiên, h...

Vai trò của tôn giáo

 Con người sinh ra với cái tâm hoặc là bất kham, hoặc là yếu nhược. Rồi họ cùng khổ. Tôn giáo khi đó như cái cọc để họ bám vào, như cái neo để họ khỏi trôi lăn. Sau khi định thần lại rồi, họ cần phát hiện ra rằng tôn giáo không phải là thứ để bám chấp cả đời, cần buông ra và đi tiếp. Bởi vì sau hàng ngàn năm, kinh sách và huấn thị của tôn giáo không khỏi có chỗ sai lệch, hoặc vô tình hoặc cố ý của người biên soạn. Buông bỏ tôn giáo khác với vô thần. Vô thần là chưa được giác ngộ, còn buông bỏ là áp dụng tôn giáo rồi và thấy được những điểm bất toàn và tiến lên tiếp. Trên tất cả, tôn giáo thuộc văn hóa và chúng ta đều đi kế thừa những điểm ưu việt của người xưa. Tôn giáo , cũng như triết học, không phải là nơi làm kinh tế, mà là phương tiện để ta hiểu thế giới và hoàn thiện bản thân.

Huyền thoại và thực tế

 Hầu hết kiến thức của chúng ta mới ở dạng huyền thoại, nghĩa là nghe ai đó kể, hoặc xem ở đâu đó trong sách, báo, phim, ảnh , truyện, internet hay mạng xã hội. Chỉ khi nào ta bắt tay vào làm, trải nghiệm thực sự, kiến thức đó mới trở thành kinh nghiệm thực tế. Trong công việc, việc kiểm chứng thực tế các lý thuyết từ sách vở là thú vị nhất, giúp ta tránh được sự sáo rỗng và có khả năng thực tế nhiều hơn. Nhiều khi ta cũng nghĩ ra các mô hình máy móc, rồi lắp cho nó chạy mới thấy thực tế khác xa với suy nghĩ.

Bài toán sức khỏe

 Sống sao cho mạnh khỏe là một bài toán muôn thuở và ai cũng phải giải nó. Trong rừng thông tin hiện nay bài toán này càng trở nên khó hơn. Không có cách nào khác là chúng ta phải dựa trên kiến thức căn bản và cảm nhận thực tế từ cơ thể và tâm trí của mình .  Sức khỏe là kết quả từ một tổ hợp những biện pháp sau: 1. Kiến thức nền tảng về tâm, sinh lý, khoa học thời tiết, môi trường. 2. Chế độ ăn kiêng 3. Thể dục, phơi nắng 4. Thở khí công 5. Thuốc đặc hiệu 6. Can thiệp y tế khi cần thiết 7. Sinh hoạt và công việc phù hợp  8. Nếu bạn phụ thuộc vào bất kỳ thứ gì, nên nghĩ đến việc cai nó: thuốc men, sách vở, kinh kệ, ái dục, sở thích, đam mê... Khi còn cần có những thứ đó để khỏe thì thực ra bạn không hề khỏe. Không có một thầy thuốc hay liệu pháp gọi là tiên dược mà ngoài cách áp dụng thỏa đáng tổ hợp nêu trên.  Đặc biệt không khi nào đầu hàng bệnh mãn tính và bệnh nan y mà luôn tìm ra cách trong biển thông tin đang hiện hữu.

Vọng tưởng

 Trừ khi ngủ ra thì trong tâm ta luôn có những vọng tưởng. Vọng tưởng là những ý tưởng hư ảo và hoang đường. Chúng khiến não mệt , thậm chí có thể dẫn đến nói năng hoặc hành động sai lầm . Hầu như không có cách gì tránh vọng tưởng cả. Chúng ta có thể làm gì đó thật chú tâm, thưởng thức âm nhạc, hát hò, nhưng hễ có khoảng trống là vọng tưởng nảy sinh. Chúng ta có thể quan sát suy nghĩ bằng phương pháp thiền. Hoặc có thể tụng kinh. Các bài tụng kinh được soạn ra để triệt tiêu vọng tưởng. Đó cũng là phương pháp hay. Làm việc thủ công cũng rất hay. Nó giúp ta khám phá các cơ cấu máy móc, phục hồi chúng, hoặc tạo ra sản phẩm mới, điều chế thuốc men hay món ăn, điều mà xã hội nào cũng cần. Từ kinh nghiệm ấy có thể phát minh ra những thứ lợi lạc.

Người chết đi về đâu?

 Câu hỏi này chạm đến ranh giới giữa khoa học và tâm linh. Khi khoa học chưa với tới thì các vấn đề đặt ra đều không xác định rõ ràng và được gọi là siêu hình. Điều đó khẳng định vai trò minh bạch hóa mọi thứ của khoa học. Những gì đã minh bạch rồi không còn là mục tiêu của khoa học nữa mà chuyển sang ngành công nghệ. Ai trong chúng ta rồi cũng phải chứng kiến người thân mất đi. Trước đó còn hiện hữu, nói cười, làm việc, hay tức giận đó, mà nay đã biệt vô âm tín. Chỉ còn lại những di sản vật chất hoặc văn hóa . Sau bao nhiêu thế kỷ nghiên cứu và tranh cãi , khoa học hiện nay đã chấp nhận thuyết thần thức con người cũng tan rã theo khi cơ thể chết đi, nhưng không mất hẳn. Không còn bộ não để cư trú, mọi thông tin về cuộc đời cũ đều bị phân mảnh, và trôi vào những không gian khác. Theo nghiệp lực đã tạo, từng mảnh thông tin được tái sinh, hoặc không tái sinh, vào những kiếp sống sau, để tạo ra con vật hoặc con người hoàn toàn khác, kể cả giới tính, quốc gia, địa vị, chỉ vài đặc tính ...

Ái ngữ

 Ái ngữ là nói lời dễ nghe dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Điều này tốt cho việc kiểm soát tâm , tốt cho tạo dựng quan hệ, tránh tạo ác nghiệp. Về lý thuyết là thế, nhưng trong những tình huống bị tấn công hoặc chèn ép, ái ngữ có thể tác dụng ngược, khiến đối phương lấn tới. Đến các sư chùa cũng phải học võ để tự vệ thì ta phải biết là ái ngữ không thể áp dụng bừa bãi được. Ca sĩ, diễn viên, chính trị gia, thủ lĩnh cần tập ái ngữ để biểu diễn hoặc giao tiếp với quần chúng. Thường dân trong đời thường thì ái ngữ cả ngày rất khó. Trời cho chúng ta ngôn ngữ để giao tiếp thì tốt nhất cứ dùng mọi sắc thái , miễn không sai chỗ là được .

Đúng và sai

 Đúng sai là một cặp phạm trù vừa mang tính tương đối vừa mang tính tuyệt đối. Nó là tương đối khi nhìn từ các góc khác nhau hay hệ quy chiếu khác nhau. Nó là tuyệt đối trong từng trường hợp cụ thể. Từ đó suy ra điều gì để áp dụng ? 1. Nếu mục tiêu là A mà không đạt được A thì phương pháp đó sai 2. Tranh luận để ra chân lý chỉ tốt khi các bên cùng góc nhìn , hệ quy chiếu 3. Khi hoàn cảnh hay người quan sát thay đổi thì đúng sai cũng thay đổi theo.  4. Mọi cuộc tranh cãi nên dừng lại , thay vào đó là chia sẻ, đào tạo, huấn luyện, giáo dục, hợp tác hữu hạn hoặc chia tay. 5. Biến sai thành đúng là phép bao biện dễ gây khùng nhất , nên xa lánh những người thích bao biện rồi chuyển sang nói càn. Hết bài cho hôm nay.

Âm nhạc

 Hầu như là ai cũng thích nghe nhạc bởi vì âm nhạc xoa dịu cảm xúc. Về nguồn gốc, âm nhạc là rung động cơ học diễn ra trong không khí rồi biến thành các tín hiệu điện sinh học trong não. Nếu rung động không phù hợp, hệ thần kinh cảm thấy chán ghét. Nếu phù hợp nó ưa thích , đơn giản vậy thôi. Âm nhạc quan trọng vì đầu óc thường chạy quá tải do các suy nghĩ, thao tác, tưởng tượng, nếu không được xoa dịu thì nó sẽ hỏng hóc. Ngoài âm nhạc ra thì có nhiều cách giải trí khác như ngắm cảnh, đi dạo hay thể thao. Nhưng âm nhạc thì dễ dàng hơn và phong phú hơn. Trí não khi được xoa dịu quá thì sẽ bình thản, không còn kích thích đổi mới, sáng tạo gì nữa, cho nên nhiều lúc cần yên tĩnh tuyệt đối, không một rung động âm thanh nào có thể vào tai. Nhiều người thích làm việc ban đêm là vậy. Có nhiều người lại nói nhiều quá, những mong suy nghĩ của mình có thể tác động đến xung quanh, mong cho người ta hiểu mình, quý mình, hợp tác với mình, vô tình tạo thành thứ tạp âm đáng ghét và đáng sợ. Tôn tr...

Cảm xúc là kẻ thù của thành công

 Chúng ta đều có một đứa trẻ con bên trong, vui buồn hờn giận chán nản hy vọng không theo một quy luật nào mà đột nhiên bất chợt tùy vào hoàn cảnh như thời tiết. Trong khi đó thành công là quá trình vật lý và hóa học thuần túy không lệ thuộc cảm xúc của ta. Chừng nào chưa ngộ ra điều đó thì thành công còn chưa thể đến được với ta. Cảm xúc thì nó sôi sục , bao nhiêu suy nghĩ trong ngày thì có bấy nhiêu cảm xúc. Đó chỉ là những ảo ảnh do hệ thần kinh sinh lý tạo ra một cách vô thức. Do vô thức nên ta gặp khổ. Từ khổ lại sinh suy nghĩ. Cứ thế như một cỗ máy chạy không có người lái vậy. Phải biết kiên trì lỳ lợm. Cảm xúc cần phải được điều tiết và kiềm chế. Cảm xúc sinh ra phần nhiều từ ruột và dạ dày. Do đó chú ý ăn uống góp phần tạo ra cảm xúc ổn định. Những thức ăn chay tịnh luôn giúp trí tuệ thăng hoa.  Xã hội, gia đình, con cái, tiền bạc , thời tiết ... phải nhét chúng nó vào một góc và lùi lại quan sát đừng để chúng lấn át cuộc sống. Đó là sống với sự giác ngộ và trí tuệ cao...

Việc nhỏ và việc to

 Chúng ta đều được dạy là khi trưởng thành phải làm việc lớn, việc nhỏ là để giành cho những người yếu thế làm. Kỳ thực đây là điều rất sai lầm. Việc lớn là những việc chưa có tiền lệ nên khả năng thành công rất nhỏ. Mặt khác nhân duyên hội tụ thành việc lớn chưa đầy đủ thì cố gắng đến mấy cũng vô ích.  Trong khi đó việc nhỏ giúp ta no ấm hàng ngày, có thể dành giụm và rèn luyện tay nghề, sau này may ra có cơ hội phát triển thành việc lớn. Sự nôn nóng nhảy cóc từ nhỏ thành lớn bằng đòn bẩy nhân sự, tài chính đặt ta vào thế cưỡi cọp đôi khi không thể dừng lại. Trong việc nhỏ mà biết nghĩ cách cải tiến để làm đỡ mệt, làm nhanh hơn, cũng là rất tốt. Tiếc là hiện nay nhiều người còn ngại làm chân tay, chê việc vặt vãnh lắt nhắt, thích hào nhoáng , chạy theo công nghệ, khoa học cao siêu, nên tư duy này kể ra cũng lỗi thời.

Ma lực

 Những thứ có hại mà gây ra sự mê hoặc thì con người gọi chung là ma. Ma lực là tính chất gây mê hoặc của bất kỳ gì có khả năng thu hút tâm trí chúng ta. Ngày xưa là nhà cao , xe đẹp , tiện nghi trong nhà, ngày nay những thứ ấy không còn hấp dẫn mạnh nữa, mà là ma túy và truyền thông mạng thông qua điện thoại thông minh. Không phải các nhà mạng ác ý mà họ cũng phải đấu tranh sinh tồn, thông qua các sản phẩm nội dung cuốn hút khó rời xa. Mỗi người một điện thoại chơi là có vẻ yên ổn. Tuy nhiên điều đó ảnh hưởng lớn đến lao động, đặc biệt là lao động trí óc. Lẽ ra phải học tập, nghiên cứu sâu thì điện thoại mở lên là có những thứ gây sao nhãng. Cấm thì cũng không thể cấm, vì còn cái cớ học hành. Vì vậy chúng ta cần nhận diện đâu là ma lực để mà tránh. Không thì khi ngẩng đầu lên mọi thứ đã trôi đi quá xa rồi. Điện thoại, máy tính còn dẫn dụ ta đến các loại ma lực khác như games, sex, bạn xấu, lừa đảo, cờ bạc, nghiện hút , cực kỳ khó cai. Có những loại ma khác mới đầu tưởng là lành mạ...

Tín ngưỡng

 Trên cả niềm tin , tín ngưỡng là thứ con người tôn thờ, sống chết với nó. Tín ngưỡng rất khó thay đổi trừ một số ít trường hợp đặc biệt. Trừ khi con người trực tiếp cảm nhận được còn đâu thì họ sẽ cười cợt nghi ngờ. Bởi vậy người với người không nên bàn nhiều về tín ngưỡng, chỉ nên giữ hòa khí chung sống là quý rồi. Mình có thể theo một tín ngưỡng, nhưng truyền bá cho người khác cùng theo lại là chuyện khác. Con người được tự do tôn giáo nghĩa là được quyền theo hoặc không theo tôn giáo. Bất cứ tôn giáo nào cũng có người theo kẻ chống. Cho nên về mặt tín ngưỡng chỉ cần lặn sâu và không nói gì là đủ. Có những thời khắc khủng hoảng ta buộc phải bộc lộ tín ngưỡng thì phải chấp nhận tranh luận để bảo vệ niềm tin thiêng liêng của mình. Nếu không bảo vệ được, ta buộc phải đi tìm tín ngưỡng khác gần với chân lý hơn. Nguy hiểm, thời xưa và nay, giới cầm quyền luôn  kiểm soát tư tưởng, tử hình những triết gia, ngày nay chiến tranh tôn giáo vẫn khốc liệt. Thể hiện một vỏ bọc trung tính...

Chơi bạc

 Bạc vốn là một kim loại, từ xưa được dùng làm vật trung gian trao đổi, có tác dụng như tiền ngày nay. Hiện nay bạc được dùng để cất giữ và đầu tư như một loại tài sản. Tuy nhiên dân gian gọi các môn đỏ đen là chơi bạc là có lý do. 1. Công ty buôn bạc luôn nắm đằng chuôi và tạo ra các động thái o bế khách hàng. Dù giá bạc lên hay xuống, họ cũng là người hưởng lợi nhờ hệ thống mạnh đã tạo dựng được. Ban đầu chỉ là thợ bạc , sau phát triển lên thành công ty bạc. 2. Vì tâm lý muốn có lãi cao, người chơi bạc luôn phải theo dõi đồ thị tăng giảm, mua bán kịp thời, nhưng công ty bạc mới là nhà cái quyết định kiểu mua bán. Bởi vậy nắm giữ bạc có thể là cách giữ tài sản hay , hoặc cách tệ hại tùy theo nhiều biến số, mà người chơi không biết và không kịp trở tay.  Tập trung vào tay nghề luôn luôn bền vững hơn là làm một con bạc.

Muối

 Y học đã chỉ ra muối là thủ phạm tăng huyết áp và khuyên ăn nhạt. Đó một lời khuyên chân tình. Vì muối vào cơ thể làm áp suất thẩm thấu phải tăng lên để lọc muối đi, cơ thể không cần nhiều muối như vậy. Muối chỉ để cho ngon, dễ ăn. Trong thực phẩm không cho thêm muối đã có đủ muối ta cần rồi. Muối còn vào cơ thể thông qua nước mắm, dưa cà muối, suất ăn đường phố.... Cũng may là vị giác có thể phân biệt được muối qua cảm giác mặn. Tập ăn nhạt để khỏi phải thêm thuốc hạ huyết áp hàng ngày nữa. Thuốc men, ban đầu thì ổn, nhưng lâu dài có tác dụng phụ không mong muốn. Thà ăn nhạt còn hơn chịu tác dụng phụ về sau.

Dể duôi

 Theo từ điển Phật giáo, dể duôi là trạng thái lười biếng, thiếu nỗ lực, thích an nhàn hưởng thụ, ham ăn uống, ngủ nghỉ, nuôi cá, ngắm hoa , ngắm tranh, thưởng trà, nghe nhạc, làm thơ , viết truyện chỉ để cho vui, hay ôn chuyện quá khứ. Đây là một trong những đại tội trong con đường tu tập, khiến lãng phí thời gian mà không tiến bộ. Cũng như học trò lười ham chơi, không ôn luyện bài vở, học hành đì đẹt không có thành tích. Dể duôi là thói quen của cơ thể và tâm trí, muốn trốn tránh vào nơi an nhàn sung sướng, không muốn suy nghĩ vất vả , lao động cực nhọc. Sau này đến lúc cơ thể già lão, suy yếu, mà không có tiền chi dùng, tâm linh không tăng trưởng, nhận thức ra được thì không còn thời gian và cơ hội làm lại nữa. Đối trị với dể duôi là tinh tấn. Chuyên tâm công việc hàng ngày. Học kinh Phật để hiểu rõ và áp dụng, rèn luyện cơ thể và tâm trí cho vững vàng, tránh mê tín dị đoan. Hiểu rõ tác hại của dể duôi thì ta sẽ giảm tránh được nó.

Suy nghĩ

 Suy nghĩ là thứ vô hình, chỉ có ở bên trong con người . Suy nghĩ được chia thành 3 loại, thiện, ác, và trung tính. Suy nghĩ thiện là có lợi cho nghiệp , suy nghĩ ác là có hại cho nghiệp, suy nghĩ trung tính không ảnh hưởng đến nghiệp. Mỗi ngày trung bình một người có mấy vạn suy nghĩ như thế. Chúng ta không thể lựa chọn suy nghĩ loại nào nảy sinh , chúng là tự động. Tuy vậy có một thứ gọi là siêu trí tuệ, là tư duy quan sát được suy nghĩ nào đang nảy sinh . Một khi quan sát được thì ta biết suy nghĩ đang hiện hữu thuộc loại nào và thế là tư duy được kiểm soát. Thực ra phần lớn suy nghĩ là ảo ảnh và không có ý nghĩa gì, nhưng lại tác động đến hoạt động của cơ thể ở cấp độ tế bào, nghĩa là ảnh hưởng đến sức khỏe. Siêu trí tuệ chỉ có khi chúng ta có ý thức thực hành quan sát suy nghĩ, thực hành giới. Còn nếu không quan tâm giữ giới, suy nghĩ sẽ chạy theo hoàn cảnh và ảo tưởng , và chủ nhân không thể tự kiểm soát được. Chỉ có siêu trí tuệ mới gỡ rối được cho hệ thống suy nghĩ của loài...

Ăn sai

 Ăn sai là nạp vào cơ thể những thứ mà nó không cần, bao gồm cả đồ uống và thuốc, khói các loại. Ăn sai không những khiến các tế bào bị chết , cản trở sự sống, mà con sinh quái thú ung thư . Người ta hiếm khi ăn đúng. Ăn sai do thói quen, do thiếu kiến thức, do cả nể, hoặc do sở thích, nghiện một món gì đó. Ăn nóng lạnh quá với nhiệt độ cơ thể cũng là ăn sai. Không nên vì cảm xúc nhất thời mà gánh hậu quả trì trệ, bệnh tật và tử vong oan uổng.

Trí nhớ

 Trí nhớ giúp chúng ta vô vàn thứ trong cuộc sống, nhưng cũng đến lúc nó rời bỏ ta. Tất cả những gì ta học được từ lúc chào đời dần dần cũng phải quên. Có vô số thứ máy móc giúp chúng ta nhớ như lịch, đồng hồ, điện thoại và người thân nhắc. Nhưng đó là cuộc đua vô vọng , rốt cuộc thông tin và kỹ năng cũng ra đi. Những gì học được từ sách vở thì sẽ khó nhớ. Những gì tự thực hành sẽ nhớ lâu hơn. Khác biệt chỉ có vậy thôi. Từ tuổi trung niên cuộc chiến chống mất trí nhớ đã bắt đầu. Đừng tìm cách làm nó nặng thêm bởi những trò chơi vô bổ. Để sau này không loạn trí , lẫn lộn và ngẩn ngơ là quý lắm rồi.

Ngẫu nhiên và tất nhiên

 Trong giới khoa học và triết học hiện nay vẫn chưa ngã ngũ kết luận là có sự ngẫu nhiên hay không. Ngay cả các khoa học gia tên tuổi cũng tin vào sự sắp đặt của Tạo hóa, họ cho rằng không có gì là ngẫu nhiên cả. Loại trừ những người không biết và không tin khoa học, niềm tin nói trên là có cơ sở dựa trên những bằng chứng khoa học và trải nghiệm tâm linh. Theo quan niệm về tính không, có thể phát biểu như sau: - Có cả ngẫu nhiên và tất nhiên, vì hai thứ đối lập phải cùng tồn tại, không thể phủ nhận cái nào. - Không có ngẫu nhiên và không có tất nhiên , vì chúng chỉ là sản phẩm của tư duy hữu hạn và phân biệt do con người tạo ra. Việc gì xảy ra thì nó xảy ra thế thôi. Quan niệm về tính không có hàng ngàn năm nay rồi và chưa có ai bác bỏ được nó. Do vậy không nên tin bất kỳ ai mà chỉ một mực theo thuyết ngẫu nhiên hoặc tất nhiên. Triết học là rất quan trọng vì thiếu nó mọi thứ đều sai, bà con không nên xem thường.

Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm (2)

 Kiềm chế phán xét , tham gia, hành động , khi không thực sự cần thiết là tránh tập khí đã ăn sâu vào tàng thức qua hàng triệu năm tiến hóa trong gen của ta. Gen chỉ là chuỗi thông tin không mang năng lượng nhưng lại có thể di truyền. Năng lượng là do thân ta hấp thu từ không gian xung quanh. Tàng thức giống như phần mềm chạy trên phần cứng cơ thể vậy.  Phán xét kích thích chuỗi phản ứng của tập khí cũ. Không phán xét giúp cho nó thu nhỏ và tiêu biến. Không còn hạt mầm xấu độc thì hạt mầm tích cực mới tự do mọc lên . Ta không thể gieo trồng sự tích cực trên mảnh đất đầy hạt mầm của cỏ dại. Luyện tập không phán xét là bước đi đầu tiên. Khái niệm này của Kim Cang Thừa không dành cho các người tu sơ cấp. Để nhận thức được điều này, cần thực hành các giới cho đầy đủ đã để không bị vọng tâm rồi thì mới theo lên được, giống như đi học phải qua nhà trẻ, mẫu giáo, tiểu học... rồi mới lên đại học, thạc sĩ , tiến sĩ được.

Bản đồ và thực địa

 Với những khách lữ hành, bản đồ là vật chỉ đường. Đối với nhà quy hoạch, bản đồ là chỉ dẫn xây dựng trong tương lai. Để làm ra một thứ mới không thể thiếu bản vẽ. Nhưng vẽ xong, làm theo, có thể nó cũng thất bại. Vậy việc có bản vẽ không tự nó quyết định thành công. Điều dẫn đến thành tựu một cái gì đấy chính là cơ duyên. Cơ duyên hội tụ đủ thì việc mới thành. Chỉ thiếu một cái bé như đinh vít thôi thì dù có thành cũng không được bao lâu là hỏng. Thiếu cái lớn như vỏ máy thì chẳng nên hình thù gì, không ai mua, không dùng được. Rồi còn hàng trăm tính năng khác nữa để trường tồn trên các cửa hàng. Gọi là thương trường cho có vẻ rộng nhưng chính là ở các cửa hàng. Hàng đã bán mang về dùng rồi thì hãng chẳng quan tâm nhiều nữa vì lợi nhuận họ thu rồi chỉ còn trách nhiệm hậu mãi. Muốn làm việc lớn mà cứ vẽ kế hoạch ra rồi làm thì khó lắm, cứ thuận nước chảy bèo trôi vừa ít mệt mà lại vui vẻ. Tiền ít thì đói . Đói thì lại ra mưu. Cứ thế mà diễn thôi.

Bạn hiền và bạn ác

 Chúng ta ai ai cũng có bạn mà không dễ phân biệt bạn hiền với bạn ác. Bạn hiền thì luôn quan tâm tương trợ ta khi cần và can ngăn ta làm điều xấu hay ít ra không can thiệp vào việc ta làm. Bạn ác thì nhiều âm mưu vụ lợi, tính toán này kia. Không phải người nói tục chửi bậy hay thô lỗ là ác . Có người nói năng hiền hòa nhưng mưu sâu kế hiểm vậy mới là đại ác. Chơi với bạn ác thì mình có giữ được khỏi cái ác không ? Chắc chắn là không vì tư duy có tính lan truyền . Với bạn ác chắc chắn là không nên thân thiết , chỉ xã giao thôi.  Cần kết giao bạn hiền , người có trí, bậc thượng nhân thì ta mới học hỏi được nhiều điều hay . Tuy vậy có ông Tây nào đó hình như là Pareto, đã tìm ra định luật 80-20, theo đó trong số bạn có 20% là hiền còn 80% là ác hoặc lờ mờ. Vậy thì lọc bạn cũng là vô nghĩa , dù có lọc hết số bạn ác thì trong số bạn hiền dần dần lại có 80% tự chuyển thành ác. Vạn pháp duy tâm tạo mà. Mình chỉ có cách tu dưỡng bản thân để không phụ thuộc vào đám đông mà thôi. Lại c...

Oải

Tâm trí của chúng ta hoạt động theo cách: cảm thấy oải rã rời sau một ngày làm việc không có kết quả.  Đó là cách nó sai khiến ta trăn trở nghĩ mưu để đối phó làm thế nào để thành công hoặc rút lui. Máy móc không có tư duy đó, dù thành hay bại thì nó vẫn chạy tiếp thôi , không có mảy may suy nghĩ gì. Thất bại chứng tỏ ta chưa hội đủ cơ duyên để thành công, công cụ, sức khỏe, trí tuệ, đặc biệt là kiến thức và tay nghề về việc đang làm. Xong ta không rút lui ngay mà lại dùng nỗ lực để bù đắp nên càng oải. Xã hội gọi đó là cố gắng, là nghị lực , gì gì đi nữa, nói chung là tôn vinh cái sự cố đấm ăn xôi. Còn chúng ta, không tránh khỏi oải, và nghĩ cách làm thế nào cho khỏi oải. Vậy nên mới có các phát minh. Phần đông xã hội không ai quan tâm phát minh, sáng chế, sở hữu trí tuệ gì hết, chỉ quan tâm ngày kiếm được bao nhiêu, làm ra cái gì để khoe thôi, thế mới chán .

Bình yên và khát vọng

 Khát vọng là thứ không để cho ta ở trong một cái khuôn. Nó đòi vươn ra ngoài cái khuôn mà ta và xã hội định sẵn. Kể cả khi ở trong một cái khuôn, khát vọng rất âm ỉ và mãnh liệt , nó luôn luôn chực chòi ra. Nếu để nó chòi ra ta rơi vào nguy hiểm. Vinh quang đó và hy sinh cũng đó.  Quy y rồi ta sống trong giới định, tuệ, tựa như chủ nghĩa khắc kỷ. Tuy khắc kỷ nhưng nó giúp ta tránh nhiều tai ương, tập trung tốt vào mục đích chính mặc dù môi trường xung quanh có ra sao.  Học thuật là thứ kiếm cơm hay đam mê, còn tùy cách biện giải . Mục đích trên đời ai cũng muốn giàu. Giàu bằng học thuật là tốt và rất khó. Đa số giàu bằng đi làm thuê hoặc làm chủ. Nhưng làm thuê hoặc làm chủ đều mất tự do. Chỉ có tu dưỡng học thuật mới làm tăng tự do.

Mọi người sợ gì nhất ?

 Điều mọi người sợ nhất ở trên đời này là hệ thống quan niệm của họ, nói theo sách vở là nhân sinh quan và vũ trụ quan, đến một ngày xấu trời nào đó, tự nhiên sụp đổ và phải xây dựng lại từ đầu. Cho nên muốn giữ bạn bè thì không nên động chạm đến cái mớ quan niệm ấy. Cứ ừ à cho qua chuyện thôi, vỗ tay tán thưởng, lim dim gật gù, việc đó có lợi cho phát triển kinh doanh. Thật không có lợi gì khi cho mọi người thấy quan điểm cá nhân của mình.  Mọi quan niệm là ảo tưởng, người có trí tuệ phải sẵn sàng từ bỏ quan niệm, nhân sinh quan, vũ trụ quan, chẳng phải kiến thức khoa học vài thập kỷ lại thay đổi lớn đó sao ? Như vậy thì con người mới được gọi là có tự do. Tự do thân thể và tự do tư tưởng, nếu thiếu tự do thì toàn bộ những thứ bạn đang có không thể bền vững.

Chướng ngại

 Chướng ngại là những gì gây bực mình, sợ hãi mà chúng ta gặp trong cuộc sống. Giống như trong games, chúng không bao giờ hết và xuất hiện ngày càng bất ngờ và khó hơn. Nếu chúng ta không tu tâm , nói lời ái ngữ, tìm cách khác nhau để vượt qua chúng, chắc chắn ta sẽ bị đè bẹp hoặc phá hủy trong cơn sân hận buồn bực của mình. Có những con đường ít chướng ngại hơn con đường khác, giống như đường nhựa so với đường rải đá. Tuy vậy không có con đường thuận lợi cho suốt cuộc đời. Lần tới khi gặp chướng ngại ta hãy quan sát nó và để nó tự đi. Nên nhớ nó chỉ là yếu tố ngoại cảnh kích hoạt các mầm tham, sân, si có sẵn trong tâm ta mà thôi. 

Đa thư loạn tâm

 Trái với thời điểm cách đây 20 năm, sách không còn được coi là kho tàng kiến thức hữu dụng duy nhất nữa. Cổ nhân có câu "đa thư loạn tâm" một lần nữa củng cố cho quan điểm này. Nghiên cứu một vấn đề chỉ cần cho thấu đáo, cho đến đỉnh cao, không còn gì để nghiên cứu nữa, thì phải đọc một dòng sách thôi, có khi một vài quyển là đủ, rồi tự thực hành tìm ra các hiện tượng mới và giải pháp cho nó. Chứ đừng nên loanh quanh đọc tạp nham kiến thức mà không đi sâu vào cái gì, như vậy kiến thức không những loạn mà còn nông cạn không đủ sức giải quyết bài toán kiếm cơm, thì khổ là khó tránh khỏi.

Tụ điện

 Trong mạch điện và điện tử, tụ điện là linh kiện khá mơ hồ và dễ bị đánh giá sai nhất. Không có mạch điện nào mà thiếu tụ điện. Mặc dù nó quyết định độ chính xác của thiết bị, nó lại thường được chế tạo với dung sai lớn và lão hóa theo thời gian. Khác với điện trở chỉ hỏng do bị quá công suất, tụ điện dùng trong ngưỡng công suất danh định cũng có thể lão hóa hoặc bùng nổ đột xuất. Không chỉ bị giảm dung lượng, nó còn có thể bị rò gây ra tiếng loẹt xoẹt như chuột chạy. Trong một số loại máy điện, cả loạt sản xuất sau khi chạy nhiều năm thì suy giảm điện dung rất giống nhau.  Tụ điện nạp và phóng năng lượng, là phần tử phi tuyến tạo ra sớm pha dòng điện so với điện thế, góp phần tạo ra hiện tượng dao động điện từ trường. Cho nên thế giới điện tử không bao giờ vắng mặt tụ điện . Trong mạch điện xoay chiều, tụ điện có thể đóng vai trò giảm dòng và áp giống như điện trở, nhưng lại không bị nóng nên, điều này rất được ưa thích trong thiết bị điện gia dụng. Tuy nhiên cũng có một số ...

Youtube

 Youtube là một nguồn học tập nhanh chóng tuyệt vời. Bởi thói quen thích chia sẻ và xây dựng kênh phát hình để tăng tương tác và kiếm tiền của các thành viên gọi là Youtuber. Mỗi khi gặp một ca khó mình sẽ lên Youtube tìm xem có ai gặp vấn đề đó và chia sẻ giải pháp chưa. Có những lúc may mắn tiết kiệm được vô khối công sức và tiền bạc. Youtuber đủ các độ tuổi, ở các vùng miền khác nhau, nói đủ các thứ tiếng. Tạm biệt các giáo trình dày cộp và đắt đỏ lại thiếu cập nhật, Youtube hiện đã thành một nguồn học tập khồng lồ và vô hạn. Dĩ nhiên là có những kiến thức chuyên sâu hơn và bí mật đến nỗi không ai đưa lên mạng cả, nhưng đó không phải là phục vụ cho cuộc sống hàng ngày và ta không thực sự cần đến chúng.

Vạn pháp duy tâm tạo

 Chúng ta cảm nhận thế giới này qua lăng kính của chúng ta. Thế giới khách quan không hẳn là giả mà cũng không hẳn là thật. Nó vẫn tồn tại ngoài chúng ta nhưng không như những gì chúng ta cảm thấy về nó. Màu sắc, âm thanh, mùi vị, phương hướng, cảm giác , đều là do hệ thần kinh trung ương tái tạo cho mục đích sinh tồn và cảm thấy an toàn. Trung đạo là hiểu được điều đó để không bám chấp, không xung đột, để biết nguy hiểm, để tồn tại và ra đi không có gì phải nuối tiếc.

Thật và mơ

 Các triết gia thường hỏi liệu giữa cuộc sống thực tế hàng ngày lúc thức và cảnh hiện ra trong các giấc mơ , đâu mới là thật, và đâu mới là mơ. Có thể nói giấc mơ là sự cắt ghép của nhiều suy nghĩ bên trong con người và cũng có những giấc mơ phi lý không có nguồn gốc để lý giải. Chúng ta có thể lý luận rằng nếu cảm thấy đau, và âm thanh hình ảnh rõ ràng, là thật. Tuy vậy cũng có giấc mơ rõ nét như vậy. Giấc mơ có thể là xảy ra trong những chiều không , thời gian khác với không gian 3 chiều chúng ta trải nghiệm bằng cơ thể vật lý trên trục thời gian đo bằng lịch và đồng hồ. Nhưng chúng có liên quan mật thiết với tâm trạng bên trong chúng ta, nói cách khác chúng tồn tại song hành. Việc giải mã giấc mơ là đối tượng của phân tâm học và giới đồng cốt .  Còn đâu mới là thực tế hơn thì mỗi cá nhân đều có trải nghiệm riêng, kể cả khi chung sống với nhau thì cũng không biết hết được của nhau.

Vòng kim cô

 Cuộc đời là nơi thử lửa. Không có chuyện chỉ sống trong an nhàn, sung sướng. Dù là ai đi nữa , chúng ta đều phải đấu tranh với học vấn, tiền tài, địa vị, bệnh tật , tuổi già và cái chết. Ngoài ra các mối quan hệ thường bất hòa không khi nào hoàn hảo hết. La Quán Trung đã hình tượng hóa nỗi khổ của loài người thành vòng Kim cô trên đầu Tôn Ngộ Không. Mặc dù có tài hàng yêu , hộ vệ Đường Tăng đi Tây Trúc, chỉ đến khi giác ngộ thành Phật thì vòng Kim Cô mới được gỡ bỏ.  Khi còn bám chấp vào bản ngã , ham mê, thiếu tu tập thì vòng kim cô chưa buông tha, chỉ chờ dịp chúng ta sơ hở là nó sẽ bóp tạo ra cơn đau đầu lăn lộn. Không ảo tưởng về một cuộc đời êm ái. Khó khăn, vất vả, khổ sở, bực tức , khó chịu... chính là các con ma chướng ngại mà ta cần hàng phục. Tự mình , không dựa dẫm vào ai được cả. Chúng ta có thể thấy ai đó yêu, hợp, thần tượng trong một thời gian nào đó, nhưng đó là ảo ảnh, cần phải đi tiếp một mình, như cách Đức Phật đã làm.

Bệnh chập chờn

 Một cái máy có thể ở trong tình trạng lúc tốt lúc không. Bình thường nó chạy, nhưng thỉnh thoảng nó dừng lại bởi một nguyên nhân bên trong. Người thợ gọi đó là bệnh chập chờn. Vì lỗi không xuất hiện thường xuyên nên khó tìm chỗ hỏng và xử lý. Ta có thể dùng máy cho đến khi nó hỏng hẳn, hoặc đổi cụm phụ tùng nghi vấn có lỗi. Quy trình vận hành máy công nghiệp hoặc xe cộ có thay thế phụ tùng định kỳ là vì lý do này, khi quá một thời hạn nhất định, sự hao mòn làm xác xuất lỗi tăng lên gây nguy hiểm cho vận hành khai thác máy, hoặc lỗi dừng máy tốn kém. Trong sửa chữa dân dụng , người thợ nên khuyến cáo khách hàng những phụ tùng nên thay để tránh ảnh hưởng đến quá trình khai thác máy về sau.

Chip lập trình

 Những chip lập trình thường gặp nhất ngày nay là MCU. MCU đem lại lợi ích không thể thay thế cho nhà sản xuất, nhưng đó là một góc chết nguy hiểm cho những người không chuyên và cả người đã có kinh nghiệm. 1. MCU không dùng cho các dự án nhỏ lẻ, bởi vì chi phí lập trình viết code không thể khấu hao hết được và trở thành phi lý. 2. MCU rất nhạy cảm với xung điện . Một khi bị hỏng thì không có cơ hội phục hồi và cả một cái máy đắt tiền sẽ thành phế liệu. Khi cung cấp nguồn điện cho nó từ một nguồn ngoài là lúc MCU hay bị hư hỏng oan nhất. Quá áp, ngược nguồn hay rò điện AC đều làm MCU dễ hư hỏng. Vì vậy các thợ kỹ thuật, kỹ sư và chuyên gia phải hết sức thận trọng khi làm việc với MCU. Nói khơi khơi thì dễ nhưng đụng tay vào thực hành mới đau đầu. 3. Tuy vậy MCU rất bền nếu được đặt trong điều kiện làm việc đúng, còn hơn tụ điện và các linh kiện công suất phát nhiệt. 4. MCU có loại do các hãng tự phát triển và đặt hàng riêng không có ký hiệu trên lưng nó. Khi có sản lượng hỏng đủ lớ...

Sửa chữa

 Việc sửa chữa một cỗ máy hỏng giống như một câu chuyện dài kỳ hơn là một chu trình đơn lẻ. Bởi vì hàng hóa sản xuất từ nhà máy đã được kiểm tra kỹ lưỡng để loại trừ sai sót , mà nhà sản xuất chỉ bảo hành hữu hạn, cho đến nay không quá 5 năm cho một sản phẩm kỹ thuật cao. Thường thì chỉ 1 năm đến 3 năm đã là dài. Những cái mà "bảo hành vật lý 15 năm" thực ra là bán niềm tin. Khi nó hỏng, không chỉ là hỏng một bộ phận, mà các bộ phận khác cũng đã lão hóa, chờ trực hư hỏng tiếp. Và các nguyên nhân bên ngoài như tác động vật lý, hóa học và con người. Nếu chi phí sửa chữa rẻ thì sửa , nếu đắt thì hay cái mới. Nếu sửa chỉ vì đam mê, bạn sẽ phải trả nhiều tiền và sự bực mình do món đồ đó đem lại. Với dân kỹ thuật, đồ hỏng là tư liệu đáng giá mà không đủ in trong bất kỳ sách vở nào. Sửa chữa nhiều rồi có thể chuyển sang thiết kế chế tạo. Đây là một tầm mức mới đầy quyến rũ và cũng đầy rủi ro. Rủi ro cao nhất là không bán được và phá sản. Đây là cú hích để người ta coi trọng nghề buô...

Thất bại

 Thất bại là điều hiển nhiên khi ta mới làm một việc gì đó, và cũng hiển nhiên khi ta chủ quan thiếu phòng ngừa. Mấu chốt là thái độ ứng xử của ta sau khi thất bại mới đáng nói. Người luôn sống an toàn không muốn thất bại, sợ thất bại nên phòng vệ dầy dặn, ít khi làm gì mạo hiểm. Người như thế không làm kỹ thuật hoặc nghiên cứu được, và cũng không làm được bất cứ điều gì khó. Đây là thất bại của giáo dục trong gia đình từ nhỏ. Nhưng ta có thể thất bại do vội vàng, hoặc ngẫu nhiên hoặc do bị rơi vào tình thế gấp gáp, hoặc do lỗi của người khác. Nói chung là phải có thất bại, không kiểu này thì kiểu khác. Thất bại ắt phải nản chí. Nhưng sau đó thận trọng khôi phục, loại trừ sai sót do chủ quan và khách quan mà phán đoán được, làm đi làm lại cho tới đích. Đây là tiền đề của tính cách làm nên việc lớn. Thành công thì vui, thất bại thì thọ khổ. Kiên trì chịu khổ được thì thất bại mới không làm ta sờn lòng nản chí. Thất bại mà biết nguyên nhân thì cũng vui như là đã thành công vậy.

Vì sao

 Khi đứng trước một vấn đề, ta thường hỏi vì sao, rồi tập trung trả lời cho câu hỏi đó, nghĩ rằng sẽ giải quyết được vấn đề đó, thực ra phương pháp này là một sai lầm. Mấy ông Tây nghĩ ra phương pháp 5W4M1T gì đó, như là một danh mục tư duy để kiểm tra, và vắt óc suy nghĩ để điền cho đầy danh mục đó, kể ra cũng tài, nhưng vẫn không đủ để giải quyết mọi vấn đề. Họ chỉ thay vấn đề này bằng vấn đề khác chậm hơn thôi. Đó là vì loài người quá nhỏ bé và ngu ngốc, trong khi Thiên nhiên bao la - kẻ tạo vấn đề - lại quá nhiều quy tắc và rộng lớn ngoài trí tưởng tượng của chúng ta. Vấn đề không được giải quyết khi căng thẳng, khi trí não xem đó như nhiệm vụ sống còn. Nó sẽ luôn vẽ ra mọi ảo tưởng. Khi chúng ta thiền, chúng ta mơ, chúng ta vui chơi, chúng ta nghỉ ngơi, mục đích sẽ tự đến, không cần phải gồng gắng. Bởi vậy khi nào còn nhắm đến mục đích ghê gớm , chúng ta còn không thể đạt được nó. Mục đích tự đến khi tâm buông xả. Câu hỏi vì sao chỉ trả lời cho quá khứ. Còn về thực tế cần hàng...

Mù quáng thì mới dám làm

 Để làm được việc lớn chúng ta không cần biết hết tất cả mọi thứ, vì khi biết hết rồi thì ta lại không muốn làm việc đó nữa. Đây là nghịch lý mà không phải ai cũng biết. Để có tiền hàng ngày ta chỉ cần những kỹ năng nghề nghiệp tối thiểu, sau đó rèn luyện tay nghề dần dần nâng cao qua cọ xát.  Đây là nguyên tắc chủ yếu của việc hành nghề. Não không thể tập trung chuyên sâu, ví như đọc sơ đồ IC, đồng thời với tìm giá bán và nơi bán nó. Nó là những thao tác khác nhau trong quy trình làm việc dài. Do vậy ôm đồm không khả thi về mặt thực tiễn. Nhất nghệ tinh nhất thân vinh, một nghề thì sống , đống nghề thì chết. Chân lý đó cha ông ta đã dạy rồi. Bởi vậy tập quên những thứ rườm rà đi, bớt lại những gì căn bản thôi, thế mới là dễ sống. Việc trang bị lắm kiến thức chỉ để cho sang, thỏa mãn thú chơi, chứ ít khi hữu dụng là thế.

Thân người

 Thiên nhiên cho ta thân người để tu , nhưng ta không tu mà lại hưởng thụ. Ta ham ăn ngon, cảnh đẹp, âm thanh hay, làm ông này bà nọ, tích lũy tài sản, hưởng thụ ái dục , đều có thành tựu cả nhưng rồi ai cũng phải già , chết. Đức Phật Thích Ca giác ngộ rồi cũng già, chết. Nhưng cái chết của Ngài vang dội và ảnh hưởng đến cả ngàn năm sau. Sau khi giác ngộ rồi Ngài dành cả cuộc đời để tu tập và giảng pháp. Triết lý của Ngài sâu dầy các học giả lão luyện nghiên cứu cả đời vẫn không hết. Già , chết là thứ ai ai cũng sợ hãi nhưng họ dùng các ma túy tinh thần để quên đi, để vui sống một cách giả tạo. Bậc chân tu thì ít hoặc không sợ hãi vì họ biết tách rời tâm với thân thể và giác quan và tư tưởng, những thứ định hình cái tôi để trở về với trạng thái vô ngã trước khi ta được sinh ra. Đó là sự lột bỏ dần dần, tham sân si và chấp chước. Chỉ lúc đó ta mới cảm nhận đúng sự kỳ diệu của thế gian này. Đạo Phật vốn không phải là một tôn giáo đúng nghĩa, mà là một lối sống. Nay CNTT-TT thịnh vượn...

Ma che mắt

 Những lúc ta phải đi tìm đồ đạc vừa mới cầm xong , có khi rất lâu mới tìm thấy, dân gian gọi là ma che mắt. Thực ra không có con ma thật nào mà chỉ do ta thiếu tỉnh thức, ý thức bỏ cách một phần cảnh quan đã diễn ra, cho nên ta không có thông tin trong khoảng thời gian đó. Với người bình thường còn đỡ, người bị rối loạn trí não thì chuyện ấy rất thường xảy ra. Để tránh những việc như vậy, nên thường xuyên ghi chép, chụp ảnh , vẽ lại sơ đồ, tránh căng thẳng gấp gáp, chữa bệnh cho hệ thống thần kinh.  Tuyệt đối không nên hốt hoảng. Trấn tĩnh bằng niệm thần chú Nam mô bổn sư thích ca mâu ni phật, đi dạo, uống nước, nghe nhạc, đi ngủ... một lúc sau tĩnh tâm là tìm ra.

Định kiến và tà kiến

 Những gì có trong suy nghĩ của ta về sự vật, sự việc mà lại khác với thực tế vốn có của nó đều là định kiến ( kiến thức cố định) hay tà kiến (kiến thức sai lầm). Nói rõ hơn một chút, định kiến là cho rằng sự vật giống như ta nhìn thấy nó trong quá khứ, trong khi nó đã thay đổi rồi. Tà kiến thì kiến thức đã méo mó ngay từ đầu, chẳng có lúc nào giống sự thật cả. Khả năng cao nhất của con người là bỏ được định kiến và tà kiến, luôn hướng đến sự thật và tiệm cận sự thật. 

Cái giá phải trả cho trí thông minh

 Thông minh là sự ưu việt , nhưng cái giá phải trả cho chúng rất đắt.  Bộ não thông minh tiêu tốn năng lượng, do đó người thông minh ít hoạt động cơ thể hơn, yếu ớt và có nhiều bệnh. Thông minh sinh lười, việc gì cũng muốn làm tắt, làm nhanh, hiệu quả lớn, mà ý tưởng thì khó bán hơn sản phẩm hữu hình lại dễ bị ăn trộm. Hay nhìn sâu, nhìn xa, rồi bị dính mắc vào cái thấy đó, bị rơi vào cảnh lực bất tòng tâm. Não hoạt động nhiều thì bị quá tải, mắc chứng bệnh tâm lý, tâm thần nhiều. Bị ghét, bị kỳ thị vì không giống với đám đông. Giải pháp là biết tắt, mở trí thông minh đúng đắn, thì mới tận dụng được tài nguyên thiên phú đó. Ngoài ra phải chú trọng ăn uống và thể dục. Còn những ai ảo tưởng về trí thông minh của bản thân thì không có vấn đề gì. Trong lịch sử, những người gặp nạn vì quá thông minh có rất nhiều, hơn là những người gặp nạn vì ngu ngốc. Không phải ngu ngốc là tốt mà vì họ không được ghi tên vào sử sách. Mặc dù vậy thì trí thông minh cũng cần để phân biệt thật - giả,...

Triết học duy thức

 Triết học duy thức là trường phái cho rằng mọi cảnh vật và tình huống chúng ta gặp phải là do tâm thức tạo ra , không phản ánh đúng thực sự như nó là, và chúng ta có thể thay đổi hoàn cảnh thông qua tu tập. Trông qua thì có vẻ vô lý, nhưng chỉ là vì chúng ta đã thấm nhuần triết học duy vật biện chứng quá sâu dầy. Không dậy cho trẻ em môn duy thức học là một thiếu sót nghiêm trọng của giáo dục ngày nay. Đi xa hơn nữa, duy thức tông cho rằng tàng thức đã được huân tập trong chúng ta cả triệu năm nay rồi.  Nó như cái bánh đà đã được lập trình sẵn để quay theo một cách duy nhất. Học tập và nghiên cứu và tu tập mới có thể chặn đứng và thay đổi cái đà của nó. Vì vậy, chỉ bằng ý chí, và khoa học, chúng ta không thể thay đổi hoàn cảnh.  Mà phải thay đổi trong quan niệm và phương pháp tư duy. Triết học là cứu cánh. Môn triết học xa vời và nhàm chán nhưng thiếu nó thì những thứ khác chỉ là vô nghĩa.