Nguyễn Ngọc Quang

 Tham là muốn quá số lượng và chất lượng mình cần cho đời sống hàng ngày. Ái là yêu, thích, đam mê. Tham ái là một dạng tâm muốn vơ vét lấy làm sở hữu những thứ vật chất và tinh thần một cách quá độ. Từ khi có hiểu biết , đứa trẻ đã biết tranh dành đồ chơi và tình yêu của người mẹ. Sau này trưởng thành, tham ái không mất đi mà trái lại chuyển sang thành chiếm hữu ái tình, tài sản, quyền lực và danh vọng. Đời thường cho thế là cuộc cạnh tranh lành mạnh. Nhưng đạo Phật cho rằng đó là thuốc độc. Hàng ngày rà soát lại tâm của mình thì thấy nhiều lúc tham ái nảy sinh. Có đủ điều kiện nó sẽ thành hành động. Không đủ điều kiện nó lại lẩn đi chứ không biến mất. Người tu phải giữ giới và hành trì sao cho tâm tham ái tuyệt đối không còn. Đó là việc của từng cá nhân, không ai bảo được ai , khi nào tự nhận thức ra tác hại của tham ái thì họ mới thực sự có hành động tương xứng để diệt trừ.

 Chế tạo và bán là giấc mơ của các kỹ sư. Đó cũng là việc làm cả đời của nông dân và chủ xưởng. Tuy nhiên từ một kỹ sư , khi muốn chế tạo và bán, anh ta phải đối mặt với cuộc cách mạng tư sản. Không những quản lý thiết kế, sản xuất và bán hàng, anh ta phải chịu áp lực tài chính nặng nề. Do đó, nếu muốn duy trì sự thoải mái, anh ta không bao giờ tiến lên làm chủ xưởng. Tuy vậy, anh ta cũng cần tiền. Anh ta cần có nguồn thu nhập đủ tốt để duy trì công việc của mình để không phải tụt hạng xuống đi làm thuê. Có lẽ anh ta chỉ có cách đáp ứng các nhu cầu dịch vụ trong khả năng cho phép với giá cao hơn mặt bằng chung, bởi kiến thức và tay nghề cao hơn. Và tìm thêm các công việc theo cơ hội. Không nên mở xưởng và thuê người làm vì anh ta sẽ gặp trở ngại không có lối thoát sau này.

 Có tiền khởi công gì cũng dễ . Không tiền thì tự mình không khởi công được mà rủ ai cũng không xong. Vấn đề là niềm tin, uy tín họ không đặt vào mình. Do vậy , một là tích lũy thêm uy tín, hai là bỏ hẳn những ý tưởng vượt quá sức mình.

 Thích giao du với mấy người kém hơn mình là ác. Mình với họ đều phí thì giờ và không tiến bộ. Thấy mình hơn người cũng là ác vì đó là chấp ngã, ảo tưởng.  Giao du với người giống mình thì cũng tiêu phí thời gian mà không tiến bộ. Do vậy không giao du với ai là tốt nhất. Cứ việc mình mình làm, khi nào có việc cần thì người ta khắc gọi mình.

 Nếu cơn bão có ý thức, nó không nghĩ nó làm điều xấu khi tàn phá thành phố và làng mạc. Con hổ không nghĩ nó làm điều xấu khi bắt thú vật bé hơn để ăn. Rắn độc cắn người cũng chỉ để tự vệ. Chỉ con người hay lo nghĩ mới phân biệt thiện, ác. Mất mát của người này lại là công việc của người kia. Khi nhận ra tất cả đều là pháp, ta sẽ không còn cảm xúc bất lợi nữa.  Ai cũng đang thực thi pháp của mình. Người thân của ta cũng vậy. Ta chỉ cần thực hành vô vi không tạo tác là đủ lắm rồi. Những nhà kinh doanh, chính trị gia, dùng quyền lực tạo ra đủ thứ. Tiền và danh vô cùng nhiều, nhưng rốt cuộc có thể phạm pháp bị xử nặng. Số lượng người an ổn đến cuối đời không nhiều, không được bình yên như dân thường.

 Đời là một cuộc hành trình dài. Trong đó ngoài mục đích chính, ta còn gặp nhiều cảnh đẹp, cảnh xấu và cảnh trung tính. Với cảnh đẹp và cảnh xấu dễ làm ta phát sinh ý tưởng , tưởng như là thiện niệm, nhưng vô tình lại là lạc hướng của bản thân. Chú tâm đi gọi là chánh niệm, không bị ngoại cảnh lôi kéo, thì mới thành công được.