Nguyễn Ngọc Quang

 Những tháng ngày thật sự khủng hoảng đối với tôi thực sự không còn nhiều dấu ấn trong trí nhớ. Nhưng nghĩ lại thời gian đó thật khủng khiếp.  Không phải ai đánh đập, đe dọa gì mà suy nghĩ lo lắng trong đầu làm rối loạn cả hệ thống thần kinh và tâm lý tâm thần. Tôi không muốn làm gì trong thời gian đó và cũng không thể làm gì. May lúc đó có gia đình để nương tựa. Đi qua khủng hoảng đó tôi đã học được cách sống nhẹ nhàng hơn. Còn trách nhiệm phải hoàn thành, tôi cần nỗ lực thêm nhiều nữa, chưa thể nghỉ ngơi trong lúc này. Nhưng thận trọng và làm việc dễ thôi, vì nguồn lực trong tay không có nhiều. Nhiều công việc sửa chữa tôi đã kỳ cạch làm tốt hơn cả lúc trước, do hiểu rõ nguyên lý hơn. Cũng có nhiều việc nhận đại đi để về nghiên cứu, nhưng kéo dài quá bị khách hàng hủy bỏ.  Thành bại đều có cả, nhưng quan trọng là trí nhớ đã phục hồi.

 Vô vi nghĩa là không tạo tác. Không làm mà như làm. Mọi việc được thực hiện thông qua nghỉ ngơi, trầm lặng. Đó là chiến thuật của người đã tích đủ vốn sống. Không cần ồn ào, gắng sức , càng không phải cáu giận. Việc thành không vui, việc bại không chán, bởi xét cho cùng không có thứ gì là thành bại cả. Khi tâm trí ổn định và sáng tỏ, ta biết rõ việc nên làm . Trên con đường trưởng thành, chúng ta ban đầu nghĩ mình là con của gia đình, gia tộc, rồi con Phật, rồi nhận ra không phải con của ai cả mà là của Tạo hóa vô lượng vô song. Vì vậy chúng ta phải thấy rằng dù có làm gì chúng ta cũng chỉ tạo thêm ra đau khổ cho chính mình và cho người khác. Tạo hóa đã có sẵn con đường cho chúng ta rồi, đó là đạo vô vi. Làm như không làm, không làm mà như làm. Mọi thứ trôi chảy theo đúng luật tự nhiên, không hề khiên cưỡng. Nhiều người chưa muốn thế, vẫn thích làm cái này cái kia , danh lợi để đời. Họ đang học thêm bài học mới trước khi đạt được trạng thái vô vi.

 Nóng giận vốn là một trong tam độc. Nó bùng lên khi thời cơ đến. Nhưng nếu không nổi giận, liệu đối phương có đê cho ta yên?  Có lẽ nổi giận là một vũ khí phòng thủ hữu hiệu. Để làm được nó, ta cần chút sức mạnh, sự dũng cảm và phần thắng nắm chắc trong tay. Nếu không dám tự vệ , ta trở nên ươn hèn mà nhân gian gọi là quá hiền lành. Chừng nào không cần phải nóng giận? Khi không còn ai chọc tức ta nữa. Xung quanh ta toàn là người biết đối thoại . Khi còn sống trong gia đình, thì không nóng giận là điều không thể.

 Bây giờ thì trừ trẻ con và những người kém trí tuệ ra, ai cũng biết luật vô thường rồi. Nhiều thứ nay còn mai mất, không dự báo hay kiểm soát được gì. Động đất mạnh là một ví dụ. Nó phá hủy cả vùng đất rộng, hàng vạn người thương vong. Quy luật chung là vạn vật đều đến lúc bị phá hủy. Nhưng, sau phá hủy đó, sự vật mới lại hình thành, chu trình hồi sinh, thịnh vượng mới lại bắt đầu. Dưới con mắt tạo hóa, không có thành bại, không có đẹp xấu, không có kinh khủng. Chỉ là các quy luật vật lý, hóa học và sinh học đang vận hành. Con người thông minh hiểu các quy luật đó nhưng chưa hoàn toàn kiểm soát kết quả. Có lẽ không bao giờ con người đủ mạnh để kiểm soát các quá trình đó hoàn toàn theo ý của họ. Đó là lẽ thường của vũ trụ này.

 Một hệ thống kinh doanh phải có lãi, nghĩa là tự nó nuôi được nó, dù là bằng giá trị thật hay giá trị thương hiệu (niềm tin thị trường vào tên tuổi vô hình của công ty). Muốn vậy thì nó phải thế nào? - Có doanh thu và lợi nhuận - Có thị phần đủ lớn - Có sự nổi danh nhất định ở địa phương hay quốc gia - Tự vận hành không phụ thuộc người sáng lập - Có bí quyết kinh doanh và/ hoặc công nghệ nổi trội - Sở hữu tài sản có thể thanh khoản và hoặc nhân công trình độ điêu luyện. Vì vậy nếu không muốn mờ nhạt và tắt ngúm, người chủ phải có tầm nhìn hoạch định, không chỉ biết làm cho qua ngày. Nghe cũng khó đấy, nhất là trong bối cảnh lúc này. Sai lầm của những người làm ăn tay mơ là không đo lường kết quả, chỉ sử dụng kênh quen biết , cho nên mãi lẹt đẹt , suốt đời không làm nên cơm cháo gì cả .

 Phiền não Tất cả những tâm tác động xấu đến cơ thể và trí não ta, Phật gọi là phiền não. Nó bao gồm, nhưng không giới hạn, những tâm buồn, giận, lo lắng, ham muốn, tiếc rẻ... Đối trị phiền não rất dễ, nhưng không phải nhiều người muốn thực hành, bởi vì nhãn quan hạn hẹp. Không nhìn xa trông rộng được thì chỉ thấy chiếc hộp trong đó cái ta là trung tâm. Tinh vi hơn, ta có thể bao bọc, cách ly phiền não bằng những thủ thuật. Nhưng một khi nó còn trong tàng thức thì cũng phải đến lúc nó nảy mầm bám rễ thành to lớn che mờ mọi tâm khác. Cuộc sống không ai có thể tính toán trước điều gì. Nhưng không phiền não thì ở đâu làm gì hoặc như thế nào ta cũng như đang ở Niết bàn.  Muốn giảm trừ và dứt hẳn phiền não chúng ta phải thực hành. Kể như không nghe, thấy, biết gì hết cả ngoài chuyện tu tâm thôi. Không bàn tính chuyện gì ngoài những cái thiết thực gần ta nhất. Như vậy không những thân tâm khỏe khoắn mà trí tuệ tăng trưởng, không tranh cãi mà lại thắng.