Nguyễn Ngọc Quang

 Cuộc đời vốn dĩ là cuộc đấu tranh sinh tồn không ngơi nghỉ. Ta phải đấu tranh với thiên nhiên, với đồng loại và với chính bản thân. Sự tồn tại của ta chính là trạng thái cân bằng trong đấu tranh, không phải là trạng thái chiến thắng.  Vì là đấu tranh nên có khổ . Đời là một chuỗi những khổ. Thường là tâm tưởng sẽ quán chiếu khổ đó thành những niềm sung sướng mà khi vô minh người ta lầm lạc. Cuộc đấu tranh nhận thức giữa mê mờ và giác ngộ có thể được nảy sinh. Và khi nó sinh ra rồi, ta không còn như trước nữa.  Mặc dù số người vô minh trên Trái Đất đông hơn nhiều số người giác ngộ, nhưng đó không phải là vấn đề. Vì vô minh thì nhanh chóng dẫn tới mâu thuẫn và sụp đổ niềm tin và họ sẽ giác ngộ. Số người giác ngộ cũng là vô số. Bạn đừng ngại đấu tranh. Chẳng qua là đối tượng đấu tranh cần thay đổi. Thay vì coi kẻ thù bên ngoài là chính, ta hãy quay về đấu tranh với tham, sân, si, lười nhác... trong chính bản thân mình.

 Chúng ta là những cỗ máy sinh học được vận hành nhờ động lực. Nhờ động lực mà chúng ta làm đủ mọi việc từ dễ đến khó. Nhờ động lực mà chúng ta thức dậy mọi ngày và ước mơ hôm sau sẽ tốt hơn hôm qua. Động lực vô cùng quan trọng đối với con người. Tuy vậy cũng có những thời điểm đen tối chúng ta mất đi động lực sống, một phần hoặc toàn bộ. Đó là lúc bản năng sinh tồn của ta trỗi dậy mạnh nhất. Ta cảm thấy những nguồn năng lượng cuối cùng giúp ta trông thấy ánh sáng. Động lực sống, xét cho cùng không bao giờ mất đi mà nó chỉ bị che mờ. Những động lực ảo, như là tình yêu nghề, có thể nhường chỗ cho động lực sinh học. Khi cần thiết, cơ thể sẽ rút cạn mọi động lực không thiết yếu để duy trì cơ thể sinh tồn. Đó là bản năng cơ bản nhất.

 Có những hệ thống chuệch choạc, không có quy củ gì cả. Quy củ là tốn kém, chuệch choạc là tiết kiệm. Một hệ thống chuệch choạc khi đó có thể lại là tối ưu. Một hệ thống chuệch choạc không có cam kết, không có kỷ luật, không có kế hoạch mục tiêu. Nó tồn tại vì nó đã được tạo ra, ngoài ra không vì lý do gì khác. Thậm chí không có cãi nhau. Không có gì hết. Mỗi phần tử tự động tồn tại mà không cần quan tâm nhiều đến phần tử khác, trừ khi bị làm phiền.

 Chúa sinh ra con người vốn khác biệt về tính cách và tư tưởng. Mặc dù dùng chung một ngôn ngữ, nhưng việc giao tiếp với nhau nay lại thành khó khăn. Khó mở lời, khó giữ hội thoại, khó đồng thuận. Khoảng cách thế hệ và văn hóa vùng miền là rõ ràng nhất. Muốn giao tiếp đòi hỏi có năng lượng mà năng lượng thì mọi người đều giữ khư khư cho mình. Vì vậy giao tiếp trở thành một rào cản. Hơn nữa khi thấy rõ sự khác biệt thì mọi người cũng chẳng thèm hiểu nhau nữa mà cứ thu vào vỏ ốc của mình. Đó là đặc trưng của kỷ nguyên số và điện thoại thông minh lên ngôi. Người ta có quá nhiều cách giải trí hơn là giao tiếp.  Dĩ nhiên cái gì đã mang tính thời đại thì ta không thể đảo ngược mà chỉ có cách sống chung. Giao tiếp cũng không cần quá nhiều mà chủ yếu là chất lượng. Đúng người, đúng thời điểm và cũng không kỳ vọng quá nhiều.

 Vật chất là cái cớ để hoạt động kinh tế nảy sinh và duy trì, nhưng vật chất không phải là mấu chốt, không phải đồ điện tử, vàng hay kim cương hay nhà cửa mà là dòng tiền. Trong nền kinh tế loài người, ai kiểm soát, chiếm hữu dòng tiền người đó là bá chủ. Mọi phát minh ra của cải, vật chất , thiết bị không có phát sinh ra dòng tiền thì đều lụn bại. Sản xuất và dịch vụ luôn phải đón nhận tốt những luồng tiền mà xã hội chi ra, phải có chút gì đó lấy công làm lãi, chứ không nhàn hạ như tư bản tài chính được. Còn khi kinh tế bết bát quá, các nước có thể đánh chiếm lẫn nhau hòng chiếm tài nguyên. Trên thế giới vũ lực quân sự chưa khi nào mất hẳn.

 Giải pháp ở đây là ý nói nó đúng mục đích của ta. Khi còn ngây thơ, chúng ta đều tin tưởng mọi chuyện đều có giải pháp, kiểu như cuồng trí tuệ, cuồng công nghệ, hay tin rằng có nhẫn thần hóa phép ra mọi thứ vậy. Dần dần chúng ta gặp các vấp váp của cuộc đời và chúng ta hiểu rằng có những chuyện không hề có giải pháp theo ý ta đâu. Vẻ đẹp của cuộc sống chính là ở chỗ đó. Giá như mọi việc đều có giải pháp, giống như bệnh gì cũng chữa được, ai ai cũng sống thọ 120 tuổi cả, thì thế giới không những không đẹp lên mà trở thành nơi nhàm chán. Thượng đế đã định sẵn sự vô thường rồi, chúng ta cứ vô tư mà hưởng thụ thôi.