Nguyễn Ngọc Quang

 Hợp tác là mối liên kết các cá nhân để làm chung việc. Hợp tác có thể với mục đích đen tối hoặc tốt đẹp. Nói chung sự ấy khá mong manh, cần thấu hiểu và chung sức mạnh và tiếng nói chung. Chỉ cần sơ suất hoặc nóng vội là sự hợp tác đổ vỡ, bất kể ở cấp cá nhân hay quốc gia. Có những cá nhân không thiện chí hợp tác mà chỉ thích lợi dụng. Lợi dụng nhà, xe, tiền, quan hệ ... của bạn bè để vun vén cho mình. Bỏ ra thì tí chút nhưng muốn có hiệu quả lớn. Hiện tượng này đã được chính thức hóa qua mô hình "dùng nguồn lực của người khác". Nhiệm vụ của bạn là nhận diện hành vi khả nghi để tránh xa không bị những người có tư tưởng đó ảnh hưởng.

 Thường là để hoàn thành một nhiệm vụ cụ thể, con người cần tập trung tư tưởng, nghĩa là dành toàn bộ thời gian và công sức cho nhiệm vụ đó. Trong thực tế hiếm khi ta dành toàn bộ sự tập trung cho công việc được, mà phải để tâm đến: - Sự ăn uống, trang phục, tắm rửa và đi lại - Gia đình, con cái, cha mẹ già, chuyện họ hàng - Bạn bè rủ rê, nhờ vả - Chữa bệnh do đau ốm - Sữa chữa đồ đạc, xe cộ... - Các vụ tranh cãi bị vướng vào, kể cả trên mạng xã hội Tâm trí càng nhạy cảm chúng ta càng dễ xao nhãng nhiệm vụ chính. Trừ khi bị thúc ép, còn sự tập trung thời gian hiếm khi được 50%. Đối với tốt nghiệp , đề tài nghiên cứu hoặc dự án nước rút, có thời hạn cụ thể, ta dễ tập trung hơn so với công việc tự doanh.  Vậy mấu chốt ở đây là người đôn đốc. Họ đưa ra thời hạn, mục tiêu, phê bình mắng mỏ khi ta chệch hướng.

 Vai trò của mạch điện tử trong toàn bộ số vật chất mà loài người đang có rất lớn, có thể nói mang tính quyết định. Từ xe cộ đến máy bay, không có mạch điện tử chạy thì nằm xó. Tuy nhiên lao động trên mạch thì rất dễ gây nhầm lẫn vai trò, mặc dù tỉ mỉ và khó, thu nhập lại không đáng kể. Kỹ sư điện tử buộc phải tư duy lại. Cái thời được trọng vọng đã qua lâu rồi. Ngày nay xã hội muốn hiệu quả, nhanh, rẻ, tốt. Không thể cứ cắm cúi trên mạch cả ngày được nữa.

 Nếu ta không có kỹ năng, ta sẽ đi thuê giải quyết sự việc và trả bằng tiền. Tiền là cách đơn giản nhất, chỉ cần gọi thợ, chờ đợi và thanh toán rồi hưởng thụ thành quả. Nếu không có đủ tiền, ta có thể tự học kỹ năng ấy và làm nó, chi phí ban đầu có thể đắt hơn đi thuê. Dĩ nhiên là vất vả và hại não. Nếu luôn luôn không có tiền, ta phải tự làm mọi việc, điều đó có thể khiến ta trở nên vạn năng. Tuy vậy thời nay người ta thường thuê là chính, không ai làm hết mọi việc như ngày xưa. Muôn hình vạn trạng thật đấy, nhưng ta nên tránh 2 thái cực, 1 là cái gì cũng thuê/mua, không đụng chân đụng tay, thì rất lãng phí và lười nhác, 2 là làm hết, thiếu chuyên nghiệp thì kết quả cũng tầm thường. Tiền đương nhiên là lưới đỡ cho những tai ương hàng ngày. Ta phải dùng tiền mua urgo phòng sứt da, hoặc khám bác sĩ. Nhưng ỉ lại vào tiền làm ta không sáng tạo, sức ì lớn , thiếu sức sống. Muốn khỏe cần thiểu dục tri túc và nếp sống trên tiền đi ngược lại quy tắc này. 

 Sáng tạo là tạo ra những ý tưởng mới áp dụng vào thực tế mang lại hiệu quả hơn ban đầu.  Để dễ đánh giá, người ta đo lường sáng tạo bằng tiền trong một khoảng thời gian. Ví dụ để làm cùng một việc, ban đầu hết 2 ngày công, sau đó hết 1 ngày công, thì hiệu quả sáng tạo đã đạt gấp đôi. Không có đo lường thì không biết đâu là sáng tạo , đâu là phản sáng tạo, và so sánh các sáng tạo với nhau. Có những điều người ta làm mãi rồi, đã trả giá rồi, mình lặp lại vì mù quáng lại cứ tưởng sáng tạo là toi cơm. Bà con làm khoa học, kỹ thuật, đầu bếp, kinh doanh, môi giới... lưu ý điều này để quản lý sáng tạo cho đúng. Dĩ nhiên xã hội cần sáng tạo. Đó là động lực cho phát triển. Không thể tưởng tượng cuộc sống mà ngày nào cũng i xì như nhau.

 Logic học là môn lý luận của Phương Tây. Nó giúp ta tư duy rành rọt, phân định rõ ranh giới đúng, sai. Điều này rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học và hợp tác làm ăn. Giả sử trong làm ăn thôi, mà giữa các bên có điểm nào đó thiếu rành rọt, là dễ xảy ra tranh chấp . Nhưng cũng có lúc, bộ não không tư duy logic được, mà chạy theo cảm tính. Không có con số, không có tính toán, mà chỉ kỳ vọng một kết quả tốt đẹp nào đó. Điều kỳ lạ là người sở hữu cách suy nghĩ đó không hề nhận ra lỗi trong khi người ngoài lại thấy rõ ràng. Lúc đó có lẽ họ rơi vào một không gian siêu hình nào đó. Tư duy phi logic chưa chắc đã tệ, chỉ là kỳ lạ một chút thôi. Trên đời có thiếu gì điều kỳ lạ đâu.