Nguyễn Ngọc Quang

 Mỗi cá nhân ra đời trong một bối cảnh nhất định tựa như một nhân vật điện ảnh hoặc tiểu thuyết. Nói thế để dễ hình dung chứ thực ra không đơn giản thế. Chúng ta sinh ra trong một quốc gia, một dân tộc, một gia đình , thì liên đới tới những gia tộc (bên cha và bên mẹ) đó, địa phương đó, y như một cái trứng nhưng mối quan hệ hết sức rộng lớn. Bên cạnh những điểm ưu việt về thể lực và trí tuệ, thì ta cũng thừa hưởng những nhược điểm sinh học và văn hóa. Nếu không có ý thức bứt phá thì ta không thể thoát khỏi lực hấp dẫn của cái tổ khổng lồ nơi ra sinh ra. Về trí tuệ, khả năng học tập là hữu hạn, nếu không biết tu tập và buông bỏ thì ta chỉ có kiến thức trong một cái hộp nhỏ bé. Về văn hóa, bản tính bầy đàn không cho phép ta nhìn xa và bay cao. Chúng ta cần đi ra nước ngoài hoặc làm việc với họ để lĩnh hội sự đa dạng . Mở rộng ra, ngay cả việc sinh ra là người thì ta cũng buộc phải mang tập tính của loài người bao gồm tốt , xấu. Quan sát chúng sinh khác trong nhãn quan thiền giúp ta n...

 Nếu tạm chia các ý tưởng ra làm 3 loại nhỏ, vừa, lớn thì chúng ta nên tập trung vào nhóm nào ?  Ý tưởng nhỏ là những phát kiến lặt vặt, góp nhặt đâu đó , rồi hình thành ra. Loại này nhiều lắm, gần như ai cũng có. Nếu ta có ý tưởng nhỏ thì cần tốn rất nhiều công nữa để nhân ra.  Ý tưởng vừa là từ những người có kiến thức chuyên môn, thuộc loại tầm trung, chịu khó nữa là bán được tiền. Ý tưởng lớn thì hiếm hơn, ở nhóm người thích khám phá. Ý tưởng lớn rất khó thực hiện và dễ phá sản . Cho nên ai ưa an toàn là tránh xa ý tưởng loại này, thậm chí gạt phắt, không dám nghĩ đến . Đọc sách về sáng tạo ý tưởng thực chất là ngăn cản ý tưởng do khuôn mẫu hóa quá trình tạo ra nó. Ý tưởng này sinh là từ bộ não trống rỗng. 

 Ở ta hay Tây, Tàu , Mỹ ... thì đều có văn hóa phồn thực . Họ ưu tiên sự thoải mái, ăn uống và sinh sản. Những người khỏe mạnh, to lớn, sinh đẻ tốt được tôn vinh để làm lớn mạnh cộng đồng , thậm chí xâm lược, phong cách sống sâu sắc được xem là lập dị. Sự phồn thực chỉ gặp đối thủ là thầy lang và thầy giáo, một là biết chữa bệnh, hai là giàu kiến thức đông tây kim cổ hữu dụng. Hành hương, lễ hội, thi đấu... đều thuộc nhóm văn hóa phồn thực. Chúng ta sinh ra cũng là từ nền văn minh này. Như vậy không nên chối bỏ. Nhưng phải biết cái hạn hẹp của nó để không dính mắc. Ẩm thực, vũ khí, âm nhạc, nghệ thuật dựa trên văn hóa này và cũng từ đó tội phạm và tệ nạn phát sinh. Thế giới ta bà thực sự hỗn tạp và không thể thanh lọc được. Ta chỉ thực sự trong sạch khi ta rời khỏi nơi này. Tuy nhiên, ta vẫn có thể lựa chọn lối sống bình an hơn, nhờ vào giải phóng mâu thuẫn nội tâm, hóa giải tham, sân, si và quan hệ hài hòa với mọi người và phi nhân.

 Trên đời có vô số đạo sư, thánh tăng, sư phụ nổi tiếng không bởi phát minh ra cái gì đó , mà là bởi pha trộn các ý tưởng của nhân loại vào một thành tựu hỗn hợp , không có cái gì riêng của vị ấy cả. Đó là nguy hiểm, vì quần chúng dễ bị đổ vỡ thần tượng, sau khi biết rõ về vị ấy. Vị thánh thực sự buộc phải có phát kiến riêng , có giá trị rộng rãi lợi lạc cho nhân loại. Vị ấy cũng cần hoàn toàn trong sạch trong đời thường. Vị ấy rất hiếm, bởi vì nổi tiếng sẽ có người bao quanh, hình thành vỏ bọc, ta không thể biết rõ được. Chân lý không bao giờ là dễ đạt được.

 Chúng ta thường chỉ nhớ câu "thì giờ là vàng" , cách phát biểu có thể khác nhau nhưng ý nghĩa chung là " làm cái gì cũng phải nhanh lên ". Đây là một quan niệm hoàn toàn trái với thiền học. Trong thiền, dục tốc bất đạt, như cây muốn lớn phải qua các giai đoạn. Công nghệ chỉ giúp nhanh hơn năng suất cao hơn nhưng vẫn cần hạt giống đúng , bón tưới , xới đất , và thời gian.  Chúng ta quá nhanh trong suy nghĩ, lời nói và hành động, đến nỗi mà sau hàng chục năm chăm chỉ, thứ đổi lại là sự rệu rã.  Vì vậy chúng ta cần sống theo thiền. Chậm chạp và chắc chắn, để thác lũ không xảy ra, thì chúng ta mới có bình yên. Chắc chắn là thế không thể sai khác được.

 Ngày nay con người coi trọng vibe (rung động cảm xúc) lắm. Họ thích những trải nghiệm cảm xúc tích cực, lãng mạn, êm đềm và xa lánh cảm xúc tiêu cực nhưng phàn nàn, chết chóc, bệnh tật. Có vẻ trào lưu nào đang trở nên thái quá và bị thương mại hóa quá độ trở nên mất tự nhiên . Các sản phẩm văn hóa đều hướng đến vibe đẹp và đẹp hơn nữa. Tuy nhiên về nguyên lý, cái dở là : 1. Cái gì cũng có mặt trái. Vibe tích cực thì phải có vibe tiêu cực bù vào. Sự vật mất cân xứng không tồn tại lâu bền. 2. Ảo hóa và làm mầu dẫn đến căng và đứt . Chỉ có chân thành và trung thực mới bền lâu. Vì vậy các bạn thích vibe đẹp không có gì là sai, nhưng đừng lệ thuộc vào nó , nên thành thực là dễ chịu hơn. Các vibe tiêu cực không mất đi và cũng đóng vai trò quan trọng trong cảm xúc cân bằng, chỉ là không nên để cho chúng khống chế bạn. Những người dũng cảm vẫn đối diện với vibe xấu hàng ngày như nhân viên y tế, cảnh sát , người giết mổ động vật ... Cuộc sống muôn màu không có vibe nào được Thượng đế sinh ...