Nguyễn Ngọc Quang

 Lúc còn trẻ tuổi tâm sân hận của ta rất mạnh. Ta đã từng muốn gây lộn, tranh cãi bất cứ khi nào có thể. Nhưng khi trưởng thành tâm trí, ta đạt được một điều không tưởng: khả năng không phản ứng trước tư tưởng đối lập. Ta không hấp thu, không tranh cãi, không phản biện, không bảo vệ quan điểm của mình, bởi vì hiểu biết rằng những việc đó không hề có tác dụng, ngoài việc lãng phí năng lượng. Không phản ứng trước châm chọc, chê bai, chửi bới, đánh đập. Không cần tranh cãi hơn thua với bất kỳ ai. Mỗi ngày làm tốt hơn với nội tâm của mình, với sức khỏe của mình, với công việc của mình. Hiểu rằng ai cũng đang trên con đường học bài học nghiệp quả của họ. Họ không hơn ta cũng không kém ta, chỉ là đang ở những cột mốc giác ngộ (tiếng Ấn độ , giác ngộ chính là buddha, nghĩa là Phật hay Bụt) khác nhau.  Tranh luận thì lại khác. Tranh luận làm sáng tỏ những điểm chưa biết, để trong nhóm có một thống nhất chung đúng đắn. Tranh luận không có hơn thua mà chỉ có tiêu chuẩn kỹ thuật được đo ...

 Làm những việc vặt vãnh không những không giàu được mà ngay cả kiếm cho đủ ăn cũng đã khó khăn. Thế giới việc làm vô cùng đa dạng và ta cần tìm được một việc đủ lớn. Thực sự có lúc ta không thể làm gì ra tiền cả. Những lúc ấy chỉ có thể làm việc vặt và tu luyện để chờ thời.  Cũng có những thứ làm cho rối trí. Nếu ta không biết làm cho gọn tâm trí đi thì thực là một thảm họa.

 Chắc hẳn bạn đã có lần nhìn thấy đàn vịt bơi trong ao. Chúng vui vẻ mò thức ăn, tắm táp, bơi lặn mà không biết rằng chỉ mấy tháng sau sẽ trở thành món ăn cho con người. Chúng còn tuân thủ mệnh lệnh và tiếng gọi của người chăn. Giả sử ai đó nói cho chúng biết sự thật thì chúng cũng không hiểu gì, vẫn làm theo thói quen và sở thích của chúng mà thôi. Con người trước sinh, già, bệnh, chết cũng tương tự như vậy. Cứ vui chơi, làm lụng , giải trí theo truyền thống mà không biết tu tập. Phật nói hàng ngàn năm nay về tứ khổ, bát chánh đạo, nhưng chỉ có rất ít người theo. Đến khi gặp sự cố muốn thoát ra thì đã muộn. Con người cần giác ngộ , hạn chế rong chơi mà chú tâm vào tu tập để tránh số phận như đàn vịt kia.

 Nếu bạn có sữa thì chỉ một loáng sau đã có mấy con kiến đi đến và rủ thêm một đàn kiến đến ăn sữa. Dù bạn có cất kỹ thì nó vẫn tìm cách chui vào các khe để ăn sữa, trừ khi bạn cất sữa vào trong hộp đậy rất kín. Kiến có thể là phép thử cho độ kín của cái hộp đó có bay mùi sữa ra ngoài cho kiến thấy hay không. Chuyện này cho chúng ta bài học về sự quyết tâm , không kể hiểm nguy, đi kiếm ăn của kiến. Nếu chúng ta cũng có tinh thần làm việc như kiến, chắc chắn kết quả sẽ rất cao chứ không khiêm tốn như bây giờ. Nhưng chúng ta lại có tính cách ngại khó khăn nguy hiểm, sẽ nghĩ rằng chui vào hộp rồi nhỡ không chui ra được thì sao. Đó vừa là trí thông minh của con người để giảm chết chóc, cũng là thứ cản trở thành tích của chúng ta.

 Đồ đạc không tự nó di chuyển được nhưng đôi khi rất khó tìm thấy. Nhất là khi cần đến tìm nó không ra thì ta bắt đầu hoang mang, bực bội, nổi cáu, trong Phật giáo gọi là sân. Có muôn vàn cách khác nhau để dễ tìm thấy đồ đạc khi cần. Nào là ngăn ô kéo, nào là giá tủ, nào là hệ thống 5S. Nhưng trên hết cả ta thử đi tìm nguyên nhân của tâm sân này. Chúng ta thường có kỳ vọng vào cái đồ đó để ở chỗ đó. Có thể nó không đúng sự thật. Có thể nó ở chỗ khác hoặc đã bị ai đó lấy đi rồ. Nhưng ta vẫn nghĩ nó ở chỗ đó, thì đấy là ảo tưởng. Rồi khi ta tìm không thấy, mãi không thấy, ảo tưởng không tan vỡ mà ta đem nghi ngờ cho ai đó. Hoặc là chính ta thật tệ hại. Cái sân nổi lên để bảo vệ cái tôi . Đổ tội cho một ai đó thì thật là thoải mái, à tôi không làm sao mà là do người đó. Chúng ta phải rèn tâm mình sao cho sáng suốt, không thấy vật đó là do tại đâu. Không còn bị ảo tưởng và cái tôi che lấp nữa thì mới có tự do tự tại thực sự.

 Ở đời không nên tỏ ra khôn ngoan quá. Như thế không có lợi mà chỉ mệt mỏi vì việc thể hiện và tô vẽ. Khi đã chấp nhận mình tệ hại và yếu kém, không gì có thể làm mình tổn thương được nữa thì lúc ấy mới là lúc mình mạnh mẽ nhất. Nhiều người dại quá muốn tỏ ra cái gì cũng biết, cái gì cũng phải hơn người, cuối cùng sống trong cảnh khó khăn thiếu thốn thiên hạ chê cười. Trong khi những người tự hạ mình lúc nào cũng ung dung, thức ăn ngon đầy tủ, tiền đầy ví, xe cộ đầy nhà, họ chẳng mất công đi tô vẽ bản thân.