Nguyễn Ngọc Quang

 Việc sửa chữa một cỗ máy hỏng giống như một câu chuyện dài kỳ hơn là một chu trình đơn lẻ. Bởi vì hàng hóa sản xuất từ nhà máy đã được kiểm tra kỹ lưỡng để loại trừ sai sót , mà nhà sản xuất chỉ bảo hành hữu hạn, cho đến nay không quá 5 năm cho một sản phẩm kỹ thuật cao. Thường thì chỉ 1 năm đến 3 năm đã là dài. Những cái mà "bảo hành vật lý 15 năm" thực ra là bán niềm tin. Khi nó hỏng, không chỉ là hỏng một bộ phận, mà các bộ phận khác cũng đã lão hóa, chờ trực hư hỏng tiếp. Và các nguyên nhân bên ngoài như tác động vật lý, hóa học và con người. Nếu chi phí sửa chữa rẻ thì sửa , nếu đắt thì hay cái mới. Nếu sửa chỉ vì đam mê, bạn sẽ phải trả nhiều tiền và sự bực mình do món đồ đó đem lại. Với dân kỹ thuật, đồ hỏng là tư liệu đáng giá mà không đủ in trong bất kỳ sách vở nào. Sửa chữa nhiều rồi có thể chuyển sang thiết kế chế tạo. Đây là một tầm mức mới đầy quyến rũ và cũng đầy rủi ro. Rủi ro cao nhất là không bán được và phá sản. Đây là cú hích để người ta coi trọng nghề buô...

 Thất bại là điều hiển nhiên khi ta mới làm một việc gì đó, và cũng hiển nhiên khi ta chủ quan thiếu phòng ngừa. Mấu chốt là thái độ ứng xử của ta sau khi thất bại mới đáng nói. Người luôn sống an toàn không muốn thất bại, sợ thất bại nên phòng vệ dầy dặn, ít khi làm gì mạo hiểm. Người như thế không làm kỹ thuật hoặc nghiên cứu được, và cũng không làm được bất cứ điều gì khó. Đây là thất bại của giáo dục trong gia đình từ nhỏ. Nhưng ta có thể thất bại do vội vàng, hoặc ngẫu nhiên hoặc do bị rơi vào tình thế gấp gáp, hoặc do lỗi của người khác. Nói chung là phải có thất bại, không kiểu này thì kiểu khác. Thất bại ắt phải nản chí. Nhưng sau đó thận trọng khôi phục, loại trừ sai sót do chủ quan và khách quan mà phán đoán được, làm đi làm lại cho tới đích. Đây là tiền đề của tính cách làm nên việc lớn. Thành công thì vui, thất bại thì thọ khổ. Kiên trì chịu khổ được thì thất bại mới không làm ta sờn lòng nản chí. Thất bại mà biết nguyên nhân thì cũng vui như là đã thành công vậy.

 Khi đứng trước một vấn đề, ta thường hỏi vì sao, rồi tập trung trả lời cho câu hỏi đó, nghĩ rằng sẽ giải quyết được vấn đề đó, thực ra phương pháp này là một sai lầm. Mấy ông Tây nghĩ ra phương pháp 5W4M1T gì đó, như là một danh mục tư duy để kiểm tra, và vắt óc suy nghĩ để điền cho đầy danh mục đó, kể ra cũng tài, nhưng vẫn không đủ để giải quyết mọi vấn đề. Họ chỉ thay vấn đề này bằng vấn đề khác chậm hơn thôi. Đó là vì loài người quá nhỏ bé và ngu ngốc, trong khi Thiên nhiên bao la - kẻ tạo vấn đề - lại quá nhiều quy tắc và rộng lớn ngoài trí tưởng tượng của chúng ta. Vấn đề không được giải quyết khi căng thẳng, khi trí não xem đó như nhiệm vụ sống còn. Nó sẽ luôn vẽ ra mọi ảo tưởng. Khi chúng ta thiền, chúng ta mơ, chúng ta vui chơi, chúng ta nghỉ ngơi, mục đích sẽ tự đến, không cần phải gồng gắng. Bởi vậy khi nào còn nhắm đến mục đích ghê gớm , chúng ta còn không thể đạt được nó. Mục đích tự đến khi tâm buông xả. Câu hỏi vì sao chỉ trả lời cho quá khứ. Còn về thực tế cần hàng...

 Để làm được việc lớn chúng ta không cần biết hết tất cả mọi thứ, vì khi biết hết rồi thì ta lại không muốn làm việc đó nữa. Đây là nghịch lý mà không phải ai cũng biết. Để có tiền hàng ngày ta chỉ cần những kỹ năng nghề nghiệp tối thiểu, sau đó rèn luyện tay nghề dần dần nâng cao qua cọ xát.  Đây là nguyên tắc chủ yếu của việc hành nghề. Não không thể tập trung chuyên sâu, ví như đọc sơ đồ IC, đồng thời với tìm giá bán và nơi bán nó. Nó là những thao tác khác nhau trong quy trình làm việc dài. Do vậy ôm đồm không khả thi về mặt thực tiễn. Nhất nghệ tinh nhất thân vinh, một nghề thì sống , đống nghề thì chết. Chân lý đó cha ông ta đã dạy rồi. Bởi vậy tập quên những thứ rườm rà đi, bớt lại những gì căn bản thôi, thế mới là dễ sống. Việc trang bị lắm kiến thức chỉ để cho sang, thỏa mãn thú chơi, chứ ít khi hữu dụng là thế.

 Thiên nhiên cho ta thân người để tu , nhưng ta không tu mà lại hưởng thụ. Ta ham ăn ngon, cảnh đẹp, âm thanh hay, làm ông này bà nọ, tích lũy tài sản, hưởng thụ ái dục , đều có thành tựu cả nhưng rồi ai cũng phải già , chết. Đức Phật Thích Ca giác ngộ rồi cũng già, chết. Nhưng cái chết của Ngài vang dội và ảnh hưởng đến cả ngàn năm sau. Sau khi giác ngộ rồi Ngài dành cả cuộc đời để tu tập và giảng pháp. Triết lý của Ngài sâu dầy các học giả lão luyện nghiên cứu cả đời vẫn không hết. Già , chết là thứ ai ai cũng sợ hãi nhưng họ dùng các ma túy tinh thần để quên đi, để vui sống một cách giả tạo. Bậc chân tu thì ít hoặc không sợ hãi vì họ biết tách rời tâm với thân thể và giác quan và tư tưởng, những thứ định hình cái tôi để trở về với trạng thái vô ngã trước khi ta được sinh ra. Đó là sự lột bỏ dần dần, tham sân si và chấp chước. Chỉ lúc đó ta mới cảm nhận đúng sự kỳ diệu của thế gian này. Đạo Phật vốn không phải là một tôn giáo đúng nghĩa, mà là một lối sống. Nay CNTT-TT thịnh vượn...

 Những lúc ta phải đi tìm đồ đạc vừa mới cầm xong , có khi rất lâu mới tìm thấy, dân gian gọi là ma che mắt. Thực ra không có con ma thật nào mà chỉ do ta thiếu tỉnh thức, ý thức bỏ cách một phần cảnh quan đã diễn ra, cho nên ta không có thông tin trong khoảng thời gian đó. Với người bình thường còn đỡ, người bị rối loạn trí não thì chuyện ấy rất thường xảy ra. Để tránh những việc như vậy, nên thường xuyên ghi chép, chụp ảnh , vẽ lại sơ đồ, tránh căng thẳng gấp gáp, chữa bệnh cho hệ thống thần kinh.  Tuyệt đối không nên hốt hoảng. Trấn tĩnh bằng niệm thần chú Nam mô bổn sư thích ca mâu ni phật, đi dạo, uống nước, nghe nhạc, đi ngủ... một lúc sau tĩnh tâm là tìm ra.