Suy nghĩ

 Suy nghĩ là thứ vô hình, chỉ có ở bên trong con người . Suy nghĩ được chia thành 3 loại, thiện, ác, và trung tính. Suy nghĩ thiện là có lợi cho nghiệp , suy nghĩ ác là có hại cho nghiệp, suy nghĩ trung tính không ảnh hưởng đến nghiệp. Mỗi ngày trung bình một người có mấy vạn suy nghĩ như thế.

Chúng ta không thể lựa chọn suy nghĩ loại nào nảy sinh , chúng là tự động. Tuy vậy có một thứ gọi là siêu trí tuệ, là tư duy quan sát được suy nghĩ nào đang nảy sinh . Một khi quan sát được thì ta biết suy nghĩ đang hiện hữu thuộc loại nào và thế là tư duy được kiểm soát. Thực ra phần lớn suy nghĩ là ảo ảnh và không có ý nghĩa gì, nhưng lại tác động đến hoạt động của cơ thể ở cấp độ tế bào, nghĩa là ảnh hưởng đến sức khỏe.

Siêu trí tuệ chỉ có khi chúng ta có ý thức thực hành quan sát suy nghĩ, thực hành giới. Còn nếu không quan tâm giữ giới, suy nghĩ sẽ chạy theo hoàn cảnh và ảo tưởng , và chủ nhân không thể tự kiểm soát được.

Chỉ có siêu trí tuệ mới gỡ rối được cho hệ thống suy nghĩ của loài người, các phương pháp dựa vào ngoại lực đều ít tác dụng và không bền vững.

Có những suy nghĩ và phản ứng xảy ra rất nhanh, đến nỗi siêu trí tuệ không kịp quan sát thì đã xảy ra hậu quả rồi. Vì thế, người tu thường phải lánh đời, ở ẩn để nghịch cảnh khỏi tác động. Trong mớ hỗn loạn tại gia đình, nơi làm việc, đường sá, chợ búa, chúng ta chỉ hành động theo cách đã được định hình cho nên tiến bộ rất chậm kể cả có cố gắng. Khi các kích thích quá mạnh và không ngừng nghỉ, chúng ta phải rời xa để bảo vệ tâm thức của mình.

Tóm lại, chúng ta không thể kiểm soát suy nghĩ trong giới hạn lành mạnh ở một môi trường thù nghịch, không thể tránh được sự bất mãn. Đó là lý do các thiền viện cần yên tĩnh và ở nơi cách biệt.