Nguyễn Ngọc Quang

 Có những hành xử hợp lý với người này nhưng lại vô lý với người kia và ngược lại, cũng có những hành xử trung tính không ai thấy hợp lý hoặc vô lý gì cả. Đó là vì mỗi người có hệ thần kinh, bộ não và cách tư duy khác nhau. Kể cả không có oán thù gì thì tính hợp lý với một sự việc cũng khác nhau hoặc mâu thuẫn. Do đó sống chung là phải biết xử lý những mâu thuẫn phát sinh hàng ngày, không lúc nào ngơi nghỉ. Một quan hệ không mâu thuẫn đơn giản là không tồn tại. Dù chúng ta không biết, nhưng những nhà chế tạo xe cộ, điện thoại, trang trí nội thất, thiết kế hàng tiêu dùng, kinh doanh siêu thị... lại rất biết chiều theo thị hiếu khách hàng để thu hút người dùng và tăng trưởng doanh số. Những nhà kinh doanh nào không biết tâm lý, chỉ nhắm vào tính năng kỹ thuật, thì không trụ lại được trên thương trường. Khi thấy một việc vô lý, không nên kỳ thị, nếu có sức thì tìm hiểu, không có sức thì bỏ qua là hay nhất.

 Đó là tên một chuyện ngắn hài của Azit Ne xin , nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ . Truyện kể về một ông nhà văn có tư tưởng cầu toàn, nghĩ rằng mình sẽ trở thành nhà văn lớn sau khi có điều kiện viết thật tiện nghi. Nhưng khi có đủ các tiện nghi rồi ông vẫn không sáng tác được, bèn ước giá như không có ruồi quấy quả. Quả là một ước ao vô lý nhưng cũng thật hài hước cho cách suy nghĩ chung của những người vô dụng. Họ lúc nào cũng trăn trở với thành công nhưng lại đòi hỏi điều kiện thuận lợi, không biết tận dụng những gì đang có để tạo dựng tương lai tốt đẹp cho mình. Nhân dịp ngại làm, đang tính kiếm mấy cái tool phục vụ công việc, chợt nhớ ra chuyện này, nên gạt bỏ ý định kiếm tool, có gì dùng nấy vậy.

 Một năm Tây có 365 hoặc 366 ngày, không thiếu một ngày nào mới đủ 1 năm. Một ngày có 24 giờ, chỉ đủ cho một người bình thường quay ra quay vào. Kết quả của một năm phụ thuộc vào những ngày của nó, nhưng một ngày lại quá ngắn để ta coi trọng. Quanh đi quanh lại 3 bữa ăn và làm lụng tí xíu là lên giường ngủ rồi. Kỷ luật hay không kỷ luật hàng ngày không ai biết, cuối năm đếm kết quả sẽ rõ. Vì vậy có người chăm chỉ quanh năm, có người chỉ ôm điện thoại, kết quả hoàn toàn chênh lệch. Người ôm điện thoại có cả mớ thông tin, người chăm chỉ thì chỉ có tài sản mà thôi.

 Chúng ta làm được việc gì đó là do am hiểu về công việc và đủ nguồn lực để làm. Nếu không đủ hai yếu tố đó, thành công chỉ là may mắn. Như vậy để làm được bất cứ việc lớn nhỏ gì, bạn phải tìm hiểu, nghiên cứu cho tường tận, không bỏ sót một góc khuất nào. Sau đó bạn tìm gom đủ nguồn lực: vật liệu, dụng cụ, nhân công, mặt bằng , thiết bị ... Và tiến hành làm nó trong khoảng thời gian xác định . Nếu quá thời hạn, bạn cần quay lại những ý tưởng ban đầu, bổ sung những gì còn thiếu, và, nếu còn động lực, thử lại lần 2, lần 3 ... cho đến khi thành công. Khi bạn thiếu nguồn lực mà lại muốn làm việc đó, hoặc làm không đúng cách, đó là sự lãng phí vô cùng lớn trong đời.

 Nền văn hóa phương Đông coi trọng luân hồi , khuyến khích làm lành, tránh việc ác để tu trả nghiệp, khi gặp tai ương họ cũng cho là nghiệp quá khứ trổ quả, nên càng phải nhún nhường khép kín. Mong muốn cuối cùng của họ là giải thoát khỏi cuộc sống, đến được Niết bàn . Triết học của họ là triết học xuất thế. Văn hóa phương Tây dùng giác quan và óc phân tích để khám phá thế giới từ vi mô đến vĩ mô nhằm cải tiến tiện nghi cuộc sống, tăng cường sức mạnh cho loài người. Vấn đề trong xã hội , lý luận là cần thiết và quan trọng, nhưng lý luận ấy có giúp xã hội ổn định, và con người sống tốt hay không, cả về vật chất và tinh thần. Nếu vật chất không tốt, con người sẽ yếu, bệnh, thất học, chết sớm, không thể gọi là tốt đẹp được . Nếu tinh thần không tốt, con người sẽ bị bệnh tâm thần, không thể làm chủ cuộc sống của bản thân, càng không gọi là tốt đẹp. Chúng ta cần một nền triết học mới, nơi các nền văn minh hòa nhập và có tiếng nói chung. Chúng ta không nên theo chủ nghĩa vô thần, cũng kh...

 Trên đời này không có ai cùng chí hướng với ai lâu dài được. Mỗi người là một cá nhân đi tìm bản sắc của mình. Chỉ có thể chung tay trên một đoạn đường hay một dự án nào đó mà thôi, xong đường ai người nấy đi tiếp. Mọi lời khuyên đều chỉ để tán gẫu. Mọi ý định tốt dành cho nhau cũng không được ghi nhận. Bởi vì hàng tỉ tỉ tế bào mỗi người mỗi khác. Chúng ta là những kỵ sĩ cô đơn, một mình rong ruổi trên con đường vạn lý , đó cũng là tự do và hạnh phúc. Cảm giác có bạn đồng hành chỉ là ảo tưởng. Nếu không có gì trao đổi thì ảo tưởng sẽ tan vỡ. Khi bạn nhận ra rồi, hãy yên tâm với hành trình một mình của chúng ta.

 Chúng ta được sinh ra với 5 giác quan và một trí tuệ để suy luận. Từ đó chúng ta luôn đánh giá điều gì là thật, điều gì là giả, điều gì chỉ là niềm tin. Hầu hết chúng ta đều học khoa học từ trường phổ thông và trường đại học. Rồi khi ra đời va chạm với cuộc sống thật, chúng ta chạm đến ranh giới giữa khoa học và niềm tin. Có những khái niệm chỉ có trong truyền thuyết, hoặc tín ngưỡng, nhưng lại nhiều người thực hành theo. Do đó có một nhu cầu là, phân biệt đâu là khoa học, đâu là niềm tin thuần túy, và niềm tin không được kiểm chứng ấy dẫn đến điều gì . Trong các tôn giáo có nhiều sự tích khác nhau để giáo dục, nhưng dùng nhãn quan khoa học thì thấy rõ là phi lý. Như vậy có thể mất niềm tin vào tôn giáo ấy. Chỗ này cần hể sức thận trọng, tìm hiểu kỹ để tránh chọn một quan niệm sai lầm cho mình. Thông thường với một chút tư duy logic, và kỹ năng tra cứu bằng máy tính, chúng ta có thể tìm hiểu khá ngọn ngành một chủ đề và rút ra kết luận. Đó là nhờ ứng dụng AI đã phổ cập như hiện na...